Lipcowo-sierpniowe wydanie Magazynu „Odkrywca” (2026) już dostępne!

Szczególnie polecamy

Oko u-boota i kolejne nieznane wraki

Łukasz Orlicki

Bałtyk nie oddaje tajemnic łatwo. Na głębokości prawie 70 metrów, w zimnym mule i podwodnym mroku, wciąż leżą wraki, których historii nikt do końca nie opowiedział. Łukasz Orlicki opisuje czerwcowy rejs badawczy „Odkrywcy” i Fundacji Dive Land z Helu po Zatoce Gdańskiej. Zespół prowadził badania sonarowe oraz dokumentację podwodną z użyciem pojazdu ROV, weryfikując pozycje wrakowe na wschód i północny wschód od Cypla Helskiego.

W artykule pojawiają się nowe pozycje wrakowe, znane wraki Ubootjägera 1102 i U-272 oraz szczególnie poruszający obraz: dobrze zachowany szklany okular peryskopu U-boota. To tekst o podwodnej archeologii, ostatnich dniach Kriegsmarine i wrakach, które są nie tylko obiektami badań, ale też grobami wojennymi.

Templariusze w Oleśnicy Małej

Andrzej Daczkowski

Kamienne fundamenty, ludzkie kości, sprzączki pasów i fragmenty tkanin — w Oleśnicy Małej legenda o templariuszach zaczyna nabierać bardzo konkretnych kształtów. Andrzej Daczkowski opisuje wyniki badań archeologicznych w jednym z najważniejszych miejsc związanych z templariuszami na ziemiach polskich.

Czy odsłonięto relikty najstarszej kaplicy templariuszy na Dolnym Śląsku? Czy odkryty pochówek może być związany z człowiekiem należącym do zakonu? Autor zachowuje ostrożność interpretacyjną, ale pokazuje, dlaczego dalsze analizy mogą przynieść jedno z najważniejszych odkryć templariuszy w regionie.

Polak odkrył tajemniczy pierścień z runami

Anna Majer

Jeden sygnał wykrywacza, kilka ruchów ziemią i w dłoni polskiego detektorysty pojawia się srebrno-złoty pierścień pokryty runami. Anna Majer rozmawia z Rafałem Wesołowskim, pasjonatem historii mieszkającym w Anglii, który w maju 2024 roku odkrył w Quadring w hrabstwie Lincolnshire wyjątkowy wczesnośredniowieczny zabytek.

Na pierścieniu znajduje się 16 znaków runicznych, a brytyjscy archeolodzy porównują znalezisko do słynnych pierścieni z Kingmoor i Wheatley Hill. To opowieść o odkryciu, które może zmienić spojrzenie na osadnictwo w tej części Anglii, ale też o współpracy detektorystów z archeologami i różnicach między systemem brytyjskim a polskim.

Pełny spis treści numeru

ODKRYCIA I POSZUKIWANIA

Oko u-boota i kolejne nieznane wraki
ŁUKASZ ORLICKI — s. 3

Templariusze w Oleśnicy Małej
ANDRZEJ DACZKOWSKI — s. 4

Polak odkrył tajemniczy pierścień z runami. Brytyjscy archeolodzy mówią o unikatowym znalezisku
ANNA MAJER — s. 6

Polskie insygnia koronacyjne: czy były ukrywane we Włodzimierzu Wołyńskim?
MAREK MADEJ — s. 12

Ślady pod mchem. Opowieść o zapomnianych Gniewczycach
ALICJA KLIBER — s. 18

Błędne ogniki eksploracji: między legendą a rzeczywistością
JERZY DELEKTA — s. 21

KONFERENCJA ODKRYWCY

Tajemnice studni między legendą a historią. Srebrna Góra 2026
ANDRZEJ DACZKOWSKI — s. 30

Studnie, depozyty i instalacje wodne
ANDRZEJ DACZKOWSKI — s. 34

WYWIAD

Od lotniska w Pile do przestrzeni pełnej wspomnień. Historia pasji, ludzi i MiG-ów
ANNA MAJER — s. 42

KULISY HISTORII

Stein-Wal i Tolkmicko: nieznana historia niemieckiego poligonu torpedowego
MIROSŁAW SKWIOT — s. 50

II wojna światowa w polskich podziemiach
TOMASZ RZECZYCKI — s. 58

FORTYFIKACJE

Największy obiekt Westwallu. Festungswerk „Gerstfeldhöhe” w Niedersimten
JACEK JAROSZ — s. 66

KSIĘGARNIA ODKRYWCY

Nowości lipiec/sierpień — s. 75

Najnowszy numer „Odkrywcy” dostępny jest w druku i e-wydaniu.