Odkryto ślady zaginionej cywilizacji pod Amazonią. Mogła liczyć nawet 3 miliony ludzi

opublikowano: 2026-08-08, 08:49
wszelkie prawa zastrzeżone
Naukowcy z Uniwersytetu Helsińskiego przeprowadzili badania w amazońskim lesie deszczowym. Odkryli, że wbrew dotychczasowym przekonaniom przed przybyciem Europejczyków Amazonia wcale nie była bezludną puszczą – a w szczytowym momencie mogła liczyć od 1,25 do 3 mln mieszkańców.
reklama
Amazonia, zdjęcie poglądowe (fot. Neil Palmer / CIAT – Flickr)

Badania prowadził zespół kierowany przez Marttiego Pärssinena z Uniwersytetu Helsińskiego w Finlandii. Naukowcy zastosowali w swoich badaniach nowoczesną technologię pomiarową LiDAR (Lotniczego skanowania laserowego) – za pomocą impulsów laserowych i pomiaru czasu ich powrotu tworzy ona dokładne trójwymiarowe mapy otoczenia. Metoda ta daje dużo dokładniejszy obraz niż zdjęcia satelitarne – jest w stanie skutecznie spenetrować gęste korony drzew i stworzyć precyzyjny model ukształtowania terenu. Tak było również w tym przypadku. 

W swoich badaniach naukowcy skoncentrowali się na ludzie Aquiry, który miał istnieć od 600 r. p.n.e. do 850 r. n.e. Do tej pory o tej społeczności wiadomo było niewiele – obszar jej zamieszkania uznawano za teren niezamieszkanej, pierwotnej dżungli. Wiadomo jednak, że wznosiła ona tzw. geoglify – monumentalne konstrukcje ziemne o regularnych, geometrycznych kształtach. Tworzono je głównie przez wykopywanie głębokich rowów o szerokości od 9 do 13 metrów i głębokości do 5 metrów, a z wydobytej ziemi usypywano wysokie wały zewnętrzne. Dziś ukryte są one pod koronami drzew.

Nowe badania przeprowadzone z użyciem technologii LiDAR wykazały, że tych konstrukcji było dużo więcej, niż sądzono na podstawie zdjęć satelitatnych – tylko w południowo-zachodniej Amazonii, na obszarze sięgającym 100 tys. km kwadratowych, może ich być od 24 tys. do 30 tys. Największy znany geoglif ma blisko 50 hektarów. To jednak nie wszystko. Na tej podstawie badacze oszacowali, że w szczytowym momencie potęgi cywilizacji Aquiry, przypadającym na lata 100–300 n.e., region ten zamieszkiwało od 1,25 do nawet 3 milionów ludzi, a więc dużo więcej, niż wcześniej sądzono. 

Wnioski wypływające z badania podważają obraz Amazonii jako obszaru nietkniętego przez człowieka aż do przybycia Europejczyków. Poszczególne geoglify połączone były siecią dróg, co wskazywało na to, że nie były to odizolowane osady ukryte w puszczy, a przemyślany układ. Członkowie ludu Aquiry mieli wycinać fragmenty lasu pod ziemne konstrukcje i uprawy kukurydzy, dyni i manioku. Same geoglify pełniły funkcje publiczne, polityczne i religijne.

O swoim odkryciu naukowcy poinformowali na łamach czasopisma „Nature”. „Nasze odkrycia zmieniają dotychczasowy obraz przeszłości regionu Amazonii” – skomentował Martti Parssinen z Uniwersytetu Helsińskiego. Dodał, że badania wykazały, iż wpływ człowieka na środowisko Amazonii był znacznie większy, niż wcześniej sądzono.

Polecamy e-book Pawła Burdzyńskiego pt. „Droga do imperium. Początki Wielkiej Brytanii 1603-1707”:

Paweł Burdzyński
„Droga do imperium. Początki Wielkiej Brytanii 1603-1707”
cena:
15,90 zł
Wydawca:
PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron:
215
Format ebooków:
PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN:
978-83-65156-63-1

Źródła:

www.historia.wprost.plwww.national-geographic.plwww.nature.com

reklama
Komentarze
o autorze
Katarzyna Łabicka
Absolwentka dziennikarstwa i nauk politycznych. Miłośniczka historii, reportaży i kultury hiszpańskiej.

Zamów newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać przegląd najciekawszych tekstów prosto do skrzynki mailowej. Tylko wartościowe treści, zawsze za darmo.

Zamawiając newsletter, wyrażasz zgodę na użycie adresu e-mail w celu świadczenia usługi. Usługę możesz w każdej chwili anulować, instrukcję znajdziesz w newsletterze.
© 2001-2026 Promohistoria. Wszelkie prawa zastrzeżone