Szwajcaria otworzy tajne akta Josefa Mengele. Historycy walczyli o to przez lata

opublikowano: 2026-05-05, 17:12
wszelkie prawa zastrzeżone
Federalna Służba Wywiadowcza zamierza otworzyć dostęp do utajnionej od II wojny światowej teczki z aktami Josefa Mengele. Znany z brutalnych eksperymentów medycznych na pacjentach Auschwitz „Anioł Śmierci” miał w 1961 roku przebywać w szwajcarskim Kloten.
reklama
Włoski paszport używany przez Josefa Mengele, aby uciec do Argentyny (fot. Jackdawson1970)

Federalna Służba Wywiadowcza Szwajcarii (Der Nachrichtendienst des Bundes, NDB) w komunikacie prasowym ogłosiła, że zapewni historykom dostęp do akt Josefa Mengele. Badaczy w szczególności interesuje wątek z marca 1961 roku – Mengele miał wówczas pod innym nazwiskiem przebywać w szwajcarskim Kloten jako turysta.

Historycy mają nadzieję dzięki tym aktom ustalić, czy władze Szwajcarii wiedziały o jego obecności na terenie ich kraju oraz czy pomagały one niemieckim nazistowskim zbrodniarzom uniknąć sprawiedliwości po zakończeniu II wojny światowej. 

Badacze apelowali o przyznanie im wglądu do tych akt od dawna – wnoisek taki złożył m.in. historyk Gerard Wettstein, który badał historię osławionego lekarza. Władze Szwajcarii konsekwentnie odrzucały jednak te wnioski, powołując się na konieczność ochrony źródeł wywiadowczych oraz prywatności potomków Josefa Mengele. W efekcie akta zostały utajnione do 2071 roku. Wobec nieustępliwości szwajcarskich służb historyk wniósł skargę do Federalnego Sądu Administracyjnego w St. Gallen.

Po rozpatrzeniu jej, jak i licznych odwołań, szwajcarskie służby wreszcie ustąpiły. Powołały się m.in. na decyzję Rady Federalnej z 2001 roku. Zakłada ona zapewnienie bardziej liberalnego dostępu do akt ocenianych przez tzw. Komisję Bergiera badającą rolę, jaką odegrała Szwajcaria podczas II wojny światowej. Dostęp do akt pozostanie ograniczony – Federalna Służba Wywiadowcza nie określiła jeszcze jego warunków.

Josef Mengele był lekarzem SS w obozie koncentracyjnym Auschwitz. Zwany przez wielu „Aniołem Śmierci” zasłynął z przeprowadzania przerażających eksperymentów na więźniach obozu. Zamordował tysiące ludzi. Po zakończeniu II wojny światowej uciekł do Ameryki Południowej, gdzie zmarł w 1979 roku. Nigdy nie stanął przed sądem.

Polecamy e-book Krzysztofa Rozwadowskiego pt. „Mit blitzkriegu w Polsce. Dlaczego wciąż utrwalamy niemiecką propagandę?”:

Krzysztof Rozwadowski
„Mit blitzkriegu w Polsce. Dlaczego wciąż utrwalamy niemiecką propagandę?”
cena:
16,90 zł
Wydawca:
PROMOHISTORIA [Histmag.org]
Liczba stron:
155
Format ebooków:
PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN:
978-83-65156-82-2

Książka dostępna również jako audiobook!

Źródła: 

www.blick.chwww.srf.chwww.tagesanzeiger.ch 

reklama
Komentarze
o autorze
Katarzyna Łabicka
Absolwentka dziennikarstwa i nauk politycznych. Miłośniczka historii, reportaży i kultury hiszpańskiej.

Zamów newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać przegląd najciekawszych tekstów prosto do skrzynki mailowej. Tylko wartościowe treści, zawsze za darmo.

Zamawiając newsletter, wyrażasz zgodę na użycie adresu e-mail w celu świadczenia usługi. Usługę możesz w każdej chwili anulować, instrukcję znajdziesz w newsletterze.
© 2001-2026 Promohistoria. Wszelkie prawa zastrzeżone