„Bogowie i herosi. Odyseusz i inni bohaterowie greckiej mitologii”. Pomocnik Historyczny POLITYKI – recenzja i ocena
„Bogowie i herosi. Odyseusz i inni bohaterowie greckiej mitologii”. Pomocnik Historyczny POLITYKI – recenzja i ocena
„Bogowie i herosi” zabierają czytelnika do fascynującego świata greckich mitów, których niezwykła żywotność pozostaje widoczna do dziś. Świadczą o tym m.in. nazwy misji i statków kosmicznych, sukcesy filmów „Troja” i „Odyseja” oraz nieustanna obecność mitologii w literaturze i popkulturze, także japońskiej oraz w serii o Harrym Potterze. Jak pisał Herodot, to właśnie „Iliada” i „Odyseja” ukształtowały sposób postrzegania bogów i herosów. Współpracownicy „Polityki” nie ograniczają się jednak do przygotowania kompendium wiedzy o dziełach przypisywanych greckiemu pieśniarzowi wędrownemu żyjącemu w VIII stuleciu przed Chrystusem.
Najnowszy „Pomocnik Historyczny” w pierwszej części prezentuje 35 postaci – od Afrodyty i Amazonek po Tantala i Tezeusza. Najbardziej interesujące, zwłaszcza w kontekście rosnącego zainteresowania Homerem wywołanego premierą najnowszego filmu Christophera Nolana, są jednak kolejne rozdziały w części „Konteksty” – poświęcone obu eposom, Achillesowi i Odysowi – oraz wywiad z prof. Markiem Węcowskim. Autor książki „Homer na nasze czasy” odrzuca unitaryzm i przekonuje, że twórców eposów było co najmniej dwóch – być może mistrz o wschodniej orientacji, autor „Iliady”, oraz uczeń o zachodniej orientacji, któremu przypisuje się „Odyseję”. Zdaniem badaczy oba utwory znakomicie oddają doświadczenia Greków z okresu wielkiej kolonizacji (ok. 750–500 p.n.e.): fascynację odkrywaniem nowych ziem, ciekawość świata, lęk przed tym, co kryje się za horyzontem, oraz niepewność związaną z powrotem do domu. W ten sposób greckie mity przestają być jedynie baśniami o bóstwach, a stają się uniwersalnym zwierciadłem ludzkich lęków i doświadczeń, które w rezonują z naszą współczesnością.
Po lekturze tekstu Tomasza Mojsika, autora książki „Odyseusz. Biografia nieautoryzowana”, możemy odpowiedzieć sobie na często zadawane pytania: czy najnowsze filmowe przedstawienie powrotu do Itaki trzyma się literackiego pierwowzoru? W których miejscach twórcy filmu pozostali wierni Homerowi, a gdzie świadomie zdecydowali się na własną interpretację? Dzięki temu „Bogowie i herosi” stają się nie tylko przewodnikiem po świecie mitów, lecz także interesującym komentarzem do interpretacji antycznej tradycji.
Inne interesujące „konteksty” i „detale” dotyczą m.in. recepcji mitów greckich w kulturze rzymskiej, chrześcijańskiej i XXI-wiecznej, a także atrybutów i symboli olimpijskich bogów oraz opowieści o narodzinach bogów i powstaniu świata (grecka teogonia).
Największą zaletą „Bogów i herosów” jest umiejętne połączenie rzetelności naukowej z przystępną formą. Autorzy przedstawiają skomplikowane zagadnienia w sposób zrozumiały i atrakcyjny dla szerokiego grona odbiorców. Dzięki temu publikacja nie jest jedynie zbiorem mitów ani specjalistycznym opracowaniem przeznaczonym dla badaczy, lecz świetnym przykładem literatury popularnonaukowej – porządkuje wiedzę, prezentuje najnowsze kierunki badań i zachęca do samodzielnego sięgania po źródła oraz pogłębiania zainteresowania światem antycznej Grecji.
Należy zgodzić się z autorami „Pomocnika”, że „mitologia grecka należy do tych zjawisk kultury, które nigdy nie odchodzą do przeszłości. Wciąż inspiruje literaturę, kino, sztukę, gry komputerowe, a nawet nazewnictwo misji kosmicznych”. Z recenzowanej publikacji możemy wysnuć wniosek, że opowieści sprzed blisko trzech tysięcy lat wciąż pozostają żywą częścią naszej kultury i należą do najciekawszych kluczy pozwalających zrozumieć źródła europejskiej cywilizacji.
Kup nowy Pomocnik Historyczny POLITYKI – LINK!
Zobacz też pozostałe publikacje, dostępne w ofercie Wydawnictwa Polityka.
