Afryka Subsaharyjska

Apartheid: Apogeum i upadek. Historia Afryki Południowej w wielkim skrócie (cz. 2)

Wyobraźmy sobie, że w białej rodzinie rodzi się czarna dziewczynka. Tylko dlatego, że nie jest biała, musi iść do innej szkoły niż jej rodzeństwo. Nie ma nawet szansy na lepsze życie. Ta dziewczynka nazywała się Sandra Laing, urodziła się w południowej Afryce i istniała naprawdę.

Lynne Taylor - „Polskie sieroty z Tengeru” – recenzja i ocena

Na podkreślenie zasługuje – tradycyjnie już chyba w serii historycznej wydawnictwa „Rebis” – zadbana szata graficzna: zamieszczone na okładce zdjęcie uśmiechniętej grupy dzieci w różnym wieku pozwala nam co nieco wczuć się atmosferę tej grupy sierot, która znalazła się w drugiej części świata. „Dobrą robotę” wykonać też musiał tłumacz, Maciej Szymański, gdyż język książki umożliwia jej „bezbolesne” czytanie.

Robert Skarżycki

W drodze do apartheidu. Historia Afryki Południowej w wielkim skrócie (cz. 1)

Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, które właśnie się odbywają w Republice Południowej Afryki, siłą rzeczy muszą pobudzać do bliższego zainteresowania się gospodarzem tegorocznego Mundialu. Przy tej okazji młodsze pokolenie kibiców poza wuwuzelami miało usłyszeć równie tajemniczo brzmiące słowo – apartheid.

Jest dowód na afrykańską obecność na Wyspach Brytyjskich… w średniowieczu

Badaczom z Uniwersytetu w Dundee udało się ustalić, że szkielet z XIII w. odkopany w Ipswich w latach 90. ubiegłego stulecia należał do Afrykanina.

Waldemar Kowalski

Wywiady

Pomoc z doczepioną metką. Rozmowa z dr hab. Michałem Leśniewskim

O miejscu Afryki Południowej w imperium brytyjskim i na kontynencie, konfliktach społecznych w obrębie białej społeczności i współczesności Republiki Południowej Afryki rozmawialiśmy z dr hab. Michałem Leśniewskim z Uniwersytetu Warszawskiego.

Krzysztof Kubiak - „Wojna zuluska 1879” – recenzja i ocena

Książkę warto przeczytać, aby zapoznać się z przebiegiem bitew. Na pewno jest ona jedną z nielicznych na polskim rynku wydawniczym pozycji poruszających problematykę wojen kolonialnych. Jednakże, siermiężny styl, niedomówienia i niespójność terminologiczna muszą poważnie zaciążyć na ostatecznej ocenie tej popularnej książki, która zamiast zaciekawiać odstrasza i nudzi.

Kolejne brakujące ogniwo?

Jakiś czas temu media donosiły o wynikach badań szczątków Ardi (z gatunku _Ardipithecus ramidus_), najlepiej poznanego przedstawiciela najstarszych homininów. Nie minęło wiele czasu, a już dowiadujemy się o odkryciu kolejnego, tym razem młodszego, gatunku z tej podrodziny.

Artur Domosławski — „Kapuściński non-fiction” – recenzja i ocena

Od dawna nie ukazała się książka, która wywołałby taką dyskusję i to nie przystającą do sztandarowego dla polskiego dyskursu podziału na „Salon” i „antySalon”. To właśnie wśród publicystów „salonowych” (skupionych głównie w „Gazecie Wyborczej”) pojawiły się przeciwstawne stanowiska, wielu dziennikarzy tego pisma otwarcie krytykuje swojego redakcyjnego kolegę Artura Domosławskiego, oskarżając go o ojcobójstwo. Wszystko to przy okazji książki _Kapuściński. Non-fiction_.

Kenia, Chiny i… góra kontrowersji

Chiny i Kenia podpisały porozumienie, na mocy którego uzgodniono rozpoczęcie poszukiwań wraków chińskich statków u wybrzeży Kenii – poinformowała agencja informacyjna Xinhua.

Waldemar Kowalski

Kampania w niemieckiej Afryce Południowo – Zachodniej 1914-1915 (cz. III)

Niemcy, zepchnięci na północ Namibii, stracili kontrolę nad większością obszaru kolonii. Cel afrykanerskiej operacji uzgodniony z Brytyjczykami został wypełniony, do czego w dużej mierze przyczyniła się sprawna organizacja kampanii. Niemcy nawet wtedy nie zmienili swojej taktyki, dalej się wycofując – aż do momentu kapitulacji. Przegrali w starciu z pozbawioną dyscypliny armią farmerów, którzy nawet nie nosili mundurów...

Paweł Brudek

Kampania w niemieckiej Afryce Południowo–Zachodniej 1914–1915 (cz. II)

Pierwsze miesiące 1915 roku to stopniowy odwrót Niemców, którzy niemal bez walki oddali wojskom burskim większość terenów Namibii. 12 maja południowoafrykański premier, gen. Botha zajął stolicę kolonii, Windhuk.

Paweł Brudek

Kampania w niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej 1914–1915 (cz. I)

Tak Niemcy z Namibii, jak i Burowie ze Związku Południowej Afryki wiedzieli, że w razie wybuchu konfliktu w Europie, także starcie między nimi będzie nieuniknione. Wojna została przez obydwie strony zaplanowana z najdrobniejszymi szczegółami, jak zawsze jednak rzeczywistość okazała się dużo bardziej złożona od planów. Południowoafrykański premier Louis Botha nie przewidział wybuchu antyrządowego powstania. Z kolei major von Heydebreck nie uwzględnił włączenia się do wojny Portugalczyków, a i nie mógł przewidzieć że zginie w nieszczęśliwym wypadku w pierwszym roku wojny.

Paweł Brudek

Afrykańska ceramika sprzed 12 tys. lat

Pracujący w Mali szwajcarscy archeolodzy odnaleźli fragment ceramiki, który datują na 9400 lat przed Chrystusem. Byłby to najstarszy taki zabytek znaleziony dotąd w Afryce.

Obama: dość zwalania winy na kolonializm

Uprzedzając planowaną na weekend wizytę w Ghanie, Barack Obama powiedział, że afrykańscy przywódcy nie powinni wciąż tłumaczyć afrykańskich problemów kolonializmem i „uciskiem ze strony Zachodu”.

Opinie

Afrykańscy piraci? Ten sam problem mieliśmy 200 lat temu

Dlaczego światowe supermocarstwo powinno martwić się jakimiś niewielkimi grupkami piratów na przeciwległej półkuli? Cóż, wprawdzie zagrożenie militarne jest w tym przypadku minimalne, ale przedłużające się kryzysy związane z przetrzymywaniem zakładników przez piratów mogą dosłownie wykoleić politykę zagraniczną USA. Dokładnie to samo działo się 200 lat temu. Wtedy również afrykańscy piraci porywali dla okupu Amerykanów.

Lawrence A. Peskin

Wydarzenia

Poznaj „obcego” – Dzień Afrykański w Poznaniu

8 marca w Poznaniu odbędzie się szereg wydarzeń poświęconych Afryce. Głównym punktem programu jest wystawa zdjęć z Sudanu wykonanych przez studentów i pracowników Instytutu Prahistorii UAM. Autorzy przybliżą nie tylko swoją pracę, ale także społeczeństwo i kulturę Sudanu.

Odkupuje nas tylko idea

Jakiś czas temu ukazała się w polskim przekładzie książka Nialla Fergusona _Imperium. Jak Wielka Brytania zbudowała nowoczesny świat._ Tytuł ten przypomina hasła z przełomu XIX i XX wieku, mające usprawiedliwić ekspansję mocarstw w bardziej egzotycznych rejonach świata. Posługiwano się jednakowoż innym eufemizmem. Mówiono o _niesieniu cywilizacji na barbarzyńskie tereny._

Afryka to nie tylko dzikusi!

W powszechnej świadomości ludzi Zachodu historia Afryki wciąż niemal nie istnieje. Politycy z amerykańskiego stanu Michigan postanowili to zmienić. Gubernator tego stanu, Jennifer Granholm, podpisała ustawę która zaleca szkołom... rzetelne nauczanie historii Afryki.

Kamil Janicki

Ryszard Kapuściński - „Jeszcze dzień życia” – recenzja i ocena

Czy bez książki _Jeszcze dzień życia_ powstałyby takie sztandarowe pozycje autorstwa Ryszarda Kapuścińskiego, jak: _Cesarz_, _Szachinszach_ czy też _Imperium_? To właśnie w swojej pierwszej „całościowej książce” cesarz reportażu pokazał wszystko to, co stanowiło siłę jego literatury.

Zabłąkani żołnierze. Niemcy w kampanii w Afryce Wschodniej 1940–41

W opublikowanym jakiś czas temu "artykule":http://histmag.org/?id=1499 autor powątpiewał w istnienie tej kompanii. Jak się jednak okazało, to nie Afrika Korps, a CAT (DMK) było pierwszą jednostką niemiecką w Afryce.

Leszek Molendowski

Na szerokich wodach polityki światowej. Niemiecki kolonializm w Południowej Afryce

Czy Niemcy powinny mieć kolonie? Na to pytanie próbował odpowiedzieć Bismarck, a za nim wielu innych polityków i myślicieli na początku lat 80. XIX wieku. Wówczas o pozycji w świecie świadczyło posiadanie kolonii. Dlatego też Niemcy dołączyli do wyścigu imperialistów, dając tym samym początek szturmowi na Afrykę.

Wioleta Gąsowska

Opinie

Kronikarz XX wieku

Historii uczymy się dziś z syntez, monografii i artykułów naukowych. Jednak korzenie historiografii tkwią w zupełnie odmiennej formie — literaturze pięknej. Takiej, jaką tworzyli Homer, Herodot czy też autorzy eposu o Gilgameszu.

Za nowe imperium rzymskie! Włoskie jednostki kolonialne i sojusznicze w latach 1935-43 (cz. I)

Mocarstwa kolonialne to w powszechnym mniemaniu Wielka Brytania, Francja czy Hiszpania. Mało kto pomyślałby o Włochach. A to błąd!

Leszek Molendowski

Wydobyto największy na świecie diament

W kopalni w południowoafrykańskiej Prowincji Północno-Zachodniej odnaleziono rekordowej wielkości diament.

Katarzyna Wylon

Tajemnicze królestwo księdza Jana

Etiopia nie poddała się islamizacji, miała ambitne plany odbicia Jerozolimy wraz z Europejczykami, których oszałamiała bogactwem. Ośmieszyła Włochów w 1896 r., przetrwała wielki atak Arabów i została całkowicie pokonana przez Brytyjczyków.

Mariusz Szulc

Ewolucja do poprawki?

Najnowsze wydanie „Nature” wywraca wiedzę o ewolucji człowieka do góry nogami. A wszystko przez dwa fragmenty szkieletów sprzed ok. 1,5 mln lat.

Katarzyna Wylon

Szczątki praczłowieka w Etiopii

Pracujący w Etiopii naukowcy odkryli niezwykle stare fragmenty skamieniałości hominidów, czyli istot człowiekowatych. Liczą sobie 3,5-3,8 milionów lat i zdaniem badaczy pomogą wypełnić lukę w wiedzy na temat ewolucji ludzi.

Paweł Rodak

Dodo-kościotrup

Kilka dni temu badaczom udało się odnaleźć najlepiej do tej pory zachowany szkielet legendarnego ptaka dodo, który został wytrzebiony przez człowieka w XVII wieku. Odkrycia dokonano w jaskini na Mauritiusie. Naukowcy przypuszczają, że na okolicznych wyspach Oceanu Indyjskiego czekają na nich kolejne niespodzianki.

Paweł Rodak

Ciekawostki i rocznice

Historyczne osobliwości

Emocjonujemy się wydarzeniami ze świata współczesnej polityki. Spójrzmy jednak, co działo się w Sejmie I kadencji w Drugiej Rzeczpospolitej, o czym lubił opowiadać jeden z afrykańskich dyktatorów i o ciętej ripoście pruskiego oficera.

Muzułmanie w średniowiecznej Etiopii

Francuscy archeolodzy odkryli pozostałości trzech miast będących centralnymi ośrodkami sułtanatu Szeua istniejącego w środkowej Etiopii w X-XIII wieku.