Newsy

Instytut Historyczny UW digitalizuje swoje starodruki

Biblioteka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego udostępniła już blisko połowę swojej kolekcji cennych starodruków w formie cyfrowej. W tej chwili trwa digitalizacja dalszej części zbiorów i doskonalenie obsługi serwisu.

„Czas honoru” uhonorowany nagrodą „Strażnik Pamięci”. Oglądalność spada...

Wręczono nagrody „Strażnik Pamięci 2013” przyznawane przez redakcję tygodnika „Do Rzeczy” - statuetkę w kategorii „Twórca” zdobył serial _Czas honoru_ emitowany przez telewizyjną Dwójkę. Produkcja nadal cieszy się dużą popularnością, czy formuła serialu powoli się jednak nie wyczerpuje?

Martyna Kwiatek

Historia Gniezna zapisana w pyłkach roślin

Jakie zboża uprawiano, które rośliny czczono na przestrzeni dziejów i czy wpływ człowieka na środowisko wokół pierwszej stolicy Polski zawsze był negatywny? – na te i inne pytania odpowiada palinologia, czyli nauka zajmująca się analiza pyłków i zarodników roślin zachowanych również w starych osadach jeziornych.

Lot samolotem H. Forda

Wszyscy znamy samochody Forda, czy jednak słyszeliśmy również o jego... samolotach? Dzisiaj mieszkańcy Stanów Zjednoczonych mają niezwykłą szansę poznać ich historię, podróżując na pokładzie jednego z nich.

Zmarł Tadeusz Mazowiecki

Dziś nad ranem w Warszawie w wieku 86 lat zmarł Tadeusz Mazowiecki – dziennikarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL, pierwszy po drugiej wojnie światowej niekomunistyczny premier Polski.

Tomasz Leszkowicz

Historia Zebrana II 2013 – wybieramy najlepsze książki historyczne II półrocza 2013 roku!

31 zgłoszonych tytułów w trzech kategoriach. 60 nagród książkowych dla uczestników głosowania i... twardy orzech do zgryzienia dla naszego jury. Rozpoczęła się druga tegoroczna edycja plebiscytu i konkursu na najlepszą książkę historyczną „Historia Zebrana”!

Michał Świgoń

BBC przygotowuje się do obchodów setnej rocznicy I wojny światowej

Zbliża się okrągła rocznica rozpoczęcia Wielkiej Wojny. Angielska stacja BBC przygotowuje ciekawą propozycję jej uczczenia.

Północna Mezopotamia nie doświadczyła wielkich migracji od wczesnej starożytności do średniowiecza

Analiza cech niemetrycznych zębów starożytnych mieszkańców północnej Mezopotamii wykonana przez polski zespół pokazała, że w tym regionie nie nastąpiły większe migracje od III tysiąclecia p.n.e. aż do średniowiecza.

Tomasz Leszkowicz , Mat. pras.

„Stan wojenny w oczach młodzieży” - konkurs dla uczniów szkół średnich

Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej organizuje ogólnopolski konkurs dla młodzieży związany ze zbliżającą się 32. rocznicą wprowadzenia stanu wojennego. Prace można nadsyłać do 20 listopada 2013 r.

Francuscy żołnierze rehabilitowani po blisko stu latach?

„Tchórze” – tak zostali zapamiętani i jako tacy trafili na strony historycznych książek. Czy francuscy wojskowi straceni za niesubordynację podczas I wojny światowej rzeczywiście zasłużyli na to miano?

Mumia ze strychu zdemaskowana!

Nie minęły dwa miesiące odkąd świat obiegła wieść, że "dziesięcioletni Alexander Kettler z północnoniemieckiego Diepholz znalazł na strychu babci mumię w sarkofagu":http://histmag.org/Dziesiecioletni-chlopiec-odkryl-mumie-na-strychu-w-domu-babci-8247. Badania laboratoryjne ugasiły jednak entuzjazm archeologów, wzbudzając jednocześnie zainteresowanie policji.

Zwiastun filmu o płk. Kuklińskim

W sieci pojawił się zwiastun filmu Władysława Pasikowskiego „Jack Strong”. Nowa produkcja polskiego reżysera opowiadać ma o działalności agenturalnej płk. Ryszarda Kuklińskiego. Premiera zapowiedziana jest na 7 lutego 2014 roku.

Sebastian Adamkiewicz

Archeolodzy odkryli grób etruskiego księcia

Przeżywający rozkwit ok. 900 roku p.n.e. lud Etrusków do dziś fascynuje badaczy, zaś brak zachowanych przekazów pisemnych pobudza wyobraźnię i nakazuje szukać informacji w innych rodzajach źródeł.

O krok od apokalipsy – wypadek z bombą atomową w 1961 roku

Dziennikarz Eric Schlosser, szukając materiału do swojej książki na temat broni atomowej, wpadł na trop dokumentów mówiących jasno, że w 1961 r. Stany Zjednoczone otarły się o klęskę nuklearną.

Brazylia: znaleziono przedmioty należące do rodziny cesarskiej

W Rio de Janeiro trwają prace nad rozbudową linii metra. Korzystający z okazji archeolodzy odkopali tam liczne obiekty pochodzące z XVII-XIX wieku, wśród nich m.in. przedmioty należące do dynastii panującej w Brazylii.

Średniowieczny kościół odkryty w centrum Yorku

Podczas prac remontowych na King’s Square grupa archeologów trafiła na pozostałości po średniowiecznym kościele. Czy to odkrycie wstrzyma odbudowę centrum miasta?

Irlandia Północna: niepozorny kawałek metalu zidentyfikowany jako srebrna ozdoba wikingów

Żeby dokonać ciekawych odkryć nie trzeba koniecznie wyruszać w daleką podróż z ekipą archeologów. Niekiedy wystarczy tylko czujnie rozglądać się wokół siebie i pamiętać, że pozory mogą mylić.

W czym może pomóc rekonstrukcja twarzy z czaszek starożytnych Meksykanów?

Czaszki to dla archeologów znaleziska niebagatelne. Nowe podejście do badań może jednak już wkrótce sprawić, że nie tylko badacze przeszłości będą mieli z nich pożytek.

Izrael: archeolodzy odkryli ślady fortyfikacji z czasów antyasyryjskiego powstania

Na południe od Tel Awiwu na terenie dzisiejszego Izraela archeolodzy odkopali niedawno dobrze zachowane ściany budowli, które oceniają jako pozostałości muru mającego chronić istniejący tam port. Znalezisko pochodzi z epoki panowania asyryjskiego na tym terenie i możliwe, że wiąże się z burzliwymi buntami przełomu VIII i VII w. p.n.e., z pewnością jest jednak znaleziskiem unikalnym.

Kolejne odkrycia polskich badaczy na Krymie

Na terenie dawnej twierdzy Iluraton na Krymie polscy archeolodzy odkryli domostwa, ogromną cysternę do przechowywania wody i kilkanaście monet sprzed 2 tys. lat – poinformował PAP dr Jacek Rakoczy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Bałakława: Polacy odkryli dom rzymskiego dowódcy garnizonu

Praetorium, czyli posiadłość dowódcy garnizonu rzymskiego, odkryli pracujący na Krymie polscy archeolodzy – poinformował PAP dr Radosław Karasiewicz-Szczypiorski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierujący wykopaliskami w Bałakławie na Ukrainie.

Ciężarek sprzed 2400 lat najstarszym zabytkiem japońskiego systemu miar

Na podstawie przeprowadzonych badań archeolog Susumu Morimoto wywnioskował, że odkopany 30 lat temu zabytek nie służył jako młynek, był za to elementem systemu odważników. Poprzedni tego typu ciężarek jest przeszło 500 lat młodszy. Odkrycie może pomóc zweryfikować naszą wiedzę na temat stopnia rozwoju cywilizacji Kraju Kwitnącej Wiśni w tamtym czasie.

Czym żywią się robaki w morzach wokół Antarktydy i co z tego wynika dla badaczy przeszłości

Ostatnio w „Proceedings of the Royal Society B” opublikowano niezwykłe ciekawe badania. Na podstawie przeprowadzonych eksperymentów udało się m.in. ustalić, czym żywią się żyjące w tych wodach insekty z gatunku _Osedax antarcticus_. Ich jadłospis, oparty na licznie występujących w tych wodach wielorybich kościach, pozwala przypuszczać, że zatopione w oceanie drewniane statki wciąż znajdują się w tym niezbyt przyjaznym dla fauny środowisku wodnym.

Genetyczna historia Ameryki sprzed 15 tysięcy lat

Czy genetycy mogą pomóc historykom i archeologom? Ludzki organizm nosi w sobie fascynującą historię sprzed milionów lat, dzięki zapisowi DNA badacze mogą więc odszyfrowywać informacje, o jakich nie śniło się tym z „humanistycznych” specjalności.

Kto pierwszy zasiedlił Wyspy Owcze?

Dotąd sądzono, że Wyspy Owcze zostały skolonizowane przez wikingów. Ostatnio znaleziono jednak niezbite dowody na dużo wcześniejsze osadnictwo w tym rejonie. Czy datacja zaludnienia archipelagu zostanie przesunięta nawet o kilkaset lat wstecz?

Ameryka na globusie ze strusiego jaja?

Ostatnio odnalezione strusie jajo może być najstarszym globusem przedstawiającym Amerykę. Niektórzy badacze nie wykluczają jednak oszustwa.

Stare i nowe tajemnice żelaznej biżuterii sprzed 5 tys. lat

Odkopana przed 100 laty kolia ze staroegipskiego grobowca, przykład żelaznej biżuterii wyprzedzającej epokę żelaza, wykonana została z meteorytu - twierdzą naukowcy, którzy ponownie przebadali tajemniczy artefakt.

Czy odkryto prywatne Koloseum cesarza Kommodusa?

Dwa tygodnie temu naukowcy z Montclair State University w New Jersey przekazali elektryzującą wiadomość - podejrzewają, że odkryte przez nich w wiosce Genzano niedaleko Rzymu ruiny budowli to pozostałości prywatnego mini-Koloseum Kommodusa, cesarza przedstawionego m.in. w filmie Ridleya Scotta pt. _Gladiator_.

Włochy: Korytarz Vasariego uszkodzony

Korytarz Vasariego nad Ponte Vecchio jest jednym z ciekawszych zabytków renesansowej Florencji. Ostatnio jego stan się pogorszył, m.in. zaczęły odpadać z niego fragmenty dachu.

Czy odnaleziono grób Aleksandra Wielkiego?

Archeolodzy przypuszczają, że odkopali grób jednej z najważniejszych postaci starożytności.

Borsuk pomógł niemieckim archeologom

Jedni archeolodzy ślęczą nad starymi mapami i manuskryptami, inni polegają na łopatach. Niemieccy badacze dokonali ostatnio znaczącego odkrycia dzięki pomocy... borsuka. Zwierzę zdradziło miejsce pochówku słowiańskich wojowników.

Badania genetyczne pokazują historię indyjskiego systemu kastowego

System kastowy jest w społeczeństwie indyjskim jedną z najbardziej zakorzenionych instytucji. Ostatnie badania genetyczne pozwalają ustalić, od jak dawna funkcjonują określone nim ścisłe podziały.

IPN ujawnia wyniki identyfikacji kolejnych ofiar UB. Wśród nich m.in. „Zapora” i „Łupaszka”

Na dzisiejszej konferencji prasowej w warszawskim Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej „Przystanek Historia” przedstawiono kolejne wyniki identyfikacji osób, zamordowanych przez komunistyczny aparat represji na przełomie lat 40. i 50. i pochowanych na tzw. Łączce na warszawskich Powązkach. Wśród zidentyfikowanych znalazły się szczątki m.in. płk Hieronima Dekutowskiego „Zapory” oraz mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”.

Tomasz Leszkowicz

W Walii susza odsłania zabytki

Częste podczas tego lata upały mają w Wielkiej Brytanii niecodzienne konsekwencje - tamtejsza susza przyczyniła się do odsłonięcia nowych zabytków z epoki starożytnej.

Staroegipska sztuka pokazuje spadek populacji ssaków

Dawna sztuka pomaga w poznaniu różnych aspektów życia w przeszłości. Ostatnio okazało się, że można dzięki niej poznać również zmiany w populacji zwierząt.

Miedziana kapsuła czasu przypomina historię dawnego przedsiębiorstwa

W szczecińskiej kamienicy odnaleziono 130-letnią kapsułę czasu, schowaną przez właścicieli zakładu Voss & Sohn, w XIX wieku produkującego wozy strażackie i dzwony.

Interaktywne Muzeum Państwa Krzyżackiego w Działdowie – o rycerzach-zakonnikach nowocześnie i bez stereotypów

Czy możliwe jest przekazanie historii relacji polsko-krzyżackich bez uprzedzeń? Próbę realizacji tego celu podejmie pierwsze w Polsce Interaktywne Muzeum Państwa Krzyżackiego w Działdowie.

Średniowieczny szpital w Jerozolimie zostanie otwarty dla zwiedzających

Po trzynastu latach badań część największego bliskowschodniego szpitala epoki krucjat zostanie otwarta... jako restauracja.

Izrael: skarby na śmietniku z przełomu starożytności i średniowiecza

Setki monet, nieużywanych lamp i złotą biżuterię odnaleziono w Izraelu na zagadkowym wysypisku śmieci.

Kościół w Gniewie odkrywa specyfikę staropolskich pochówków

W kościele p.w. św. Mikołaja w Gniewie zespół badaczy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika odkrył szereg bogato wyposażonych pochówków. Najstarsze pochodzą sprzed 500 lat. _Najbardziej interesujące groby z okresu XVI/XVII znaleźliśmy pod prezbiterium. Zmarłych pochowano w jedwabnych szatach i skórzanych butach_ – wyjaśnia PAP dr hab. Małgorzata Grupa.

Co kryje się pod powierzchnią metropolii?

Duże inwestycje budowlane to doskonała okazja dla archeologów, którzy zwykle nie mają okazji badać terenów w centrum dużych miast. Wykopaliska w Londynie i Nowym Jorku, przynoszące wciąż nowe odkrycia, pokazują wartość tego typu badań.

Reduta Ordona ujawnia archeologom swoją historię

W Warszawie na Ochocie, na terenie znanej z wiersza Adama Mickiewicza Reduty Ordona, odkryto mogiłę żołnierzy poległych w powstaniu listopadowym. Podczas prac archeologów z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie znaleziono szczątki sześciu osób.

Badania archeologiczne przybliżą historię obozu internowania dla Japończyków

Mało znanym w Polsce epizodem z historii drugiej wojny światowej są utworzone w USA obozy internowania dla Japończyków. Na terenie jednego z nich, znajdującego się w Idaho, trwają właśnie badania archeologiczne.

Najsłynniejszy plakat werbunkowy nigdy nie był plakatem

Jednym z najlepiej kojarzonych z pierwszą wojną światową obrazów jest brytyjski plakat z lordem Kitchenerem wskazującym palcem na widza i mówiącym _Kraj cię potrzebuje_. Był on wielokrotnie imitowany, ostatnio okazało się jednak, że plakat ten prawdopodobnie nigdy nie był w użyciu.

Grodzisko we Włoszczowie odkrywa szczegóły średniowiecznej infrastruktury

Pierwszy w Polsce most prowadzący do grodziska stożkowatego odkryli archeolodzy badający Kopiec Św. Jana we Włoszczowie (woj. świętokrzyskie). Dr Czesław Hadamik z Kielc odnalazł właśnie elementy konstrukcyjne przeprawy nad dawną fosą.

Dziesięcioletni chłopiec odkrył mumię na strychu w domu babci

Do nietypowego znaleziska doszło w północnoniemieckiej miejscowości Diepholz. Dziesięcioletni Aleksander Kettler bawiąc się na strychu w domu swojej babci znalazł we wnętrzu drewnianej skrzyni... mumię.

W Azji Mniejszej odkryto zbiór greckich graffiti

Do niecodziennego odkrycia doszło w miejscowości Izmir położonej na zachodnim wybrzeżu Turcji. Grupa archeologów znalazła zbiór graffiti z czasów greckich, które pozwalają lepiej poznać obyczaje i wierzenia ludzi żyjących w II-IV w. n.e.

Hammershus: zamek pełen ciekawych znalezisk

Pierwsze archeologiczne badania prowadzone przez badaczy z Instytutu Archeologii UW na zamku Hammershus na Bornholmie przyniosły znaleziska w postaci średniowiecznych szwedzkich i duńskich monet.

We Francji zniesiono XIX-wieczny delikt obrazy głowy państwa

W celu dostosowania prawa do wymogów stawianych przez Unię Europejską, francuski Senat zniósł w miniony czwartek przepis mówiący o odpowiedzialności karnej osób obrażających głowę państwa. Sprzeczność ujrzała światło dzienne dzięki głośnej sprawie, której głównym bohaterem był ówczesny prezydent Francji Nicolas Sarkozy.

Hiszpanie kolonizatorami Ameryki Północnej? Odkryto szczątki fortu poszukiwaczy złota

Niemal pół wieku zanim Anglicy założyli Jamestown – swą najstarszą osadę na terenie Ameryki Północnej - hiszpańscy konkwistadorzy zbudowali u podnóża Appalachów fort San Juan, którego fundamenty dopiero teraz odnaleziono. To nieistotne z pozoru odkrycie jest dowodem na to, że tylko dzięki przypadkowi Ameryka Północna nie stała się terenem hiszpańskiej ekspansji kolonialnej.

Nieoczekiwane odkrycie skarbu Wikingów

Zespół archeologów z muzeum w Roskilde w Danii odkrył na niewielkim i ubogim dotąd stanowisku bezcenną biżuterię pochodzącą z czasów Wikingów. Było to dla nich wielkim zaskoczeniem, bowiem nikt nie spodziewał się aż takich skarbów wśród pozostałości zwyczajnych, drewnianych chat. Jak rozwikłano tę zagadkę?

Santiago de Compostela i niezwykłe święto niezwykłego patrona

Smutne wieści płyną dziś z Hiszpanii: w katastrofie kolejowej pod Santiago de Compostela zginęło 78 osób a ok. 140 zostało rannych. Wydarzenie to jest tym tragiczniejsze, że właśnie dziś Hiszpanie obchodzą święto patrona swojego kraju – św. Jakuba Apostoła. Poświęcone mu sanktuarium, znajdujące się właśnie w Santiago de Compostela, już od IX wieku było jednym z trzech najważniejszych chrześcijańskich centrów pielgrzymkowych: wiąże się z nim pierwszy w historii przewodnik turystyczny i tzw. Droga św. Jakuba, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Rejs za miliony dolarów – wielki powrót „Charlesa W. Morgana”

Dziesięć milionów dolarów – tyle kosztowała renowacja jedynego zachowanego drewnianego statku wielorybniczego. „Charles W. Morgan” po blisko 100 latach bezczynności wraca na wody oceanu, by zapisać kolejny rozdział w swojej historii.

„Miasto 44” - Powstanie Warszawskie trafi na ekrany kin

Powstaje największa w historii produkcja filmowa poświęcona Powstaniu Warszawskiemu. Jej reżyser i scenarzysta Jan Komasa, z zapleczem 24 milionów złotych budżetu, przygotowuje film na premierę 1 sierpnia 2014 r., w 70. rocznicę wybuchu powstania.

Maciej Szumowski

Poszukiwane „Drzewa Sobieskiego”

„Drzewa Sobieskiego. Na odsiecz dębom, lipom i innym drzewom” to wspólna akcja Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska związana z 330. rocznicą zwycięstwa króla Jana III Sobieskiego w bitwie pod Wiedniem.

Pensylwania: spłacą miejski dług historycznymi pamiątkami

Położone w Pensylwanii miasto Harrisburg chcąc załatać dziurę budżetową wystawiło na aukcję zbiór pamiątek związanych z losami Dzikiego Zachodu.

Ciekawostki i rocznice

„Wampiry? Nie, to tylko sezon ogórkowy”

Najnowsze odkrycie archeologiczne, którego dokonano w trakcie budowy trasy szybkiego ruchu na Górnym Śląsku, budzi wiele emocji na polskich i zagranicznych portalach internetowych. Znalezisko zostało szybko okrzyknięte przez media mianem „grobów wampirów”, jednak określenie to może prowadzić czytelników do mylnych wniosków.

Niecodzienna historia japońskiej skrzyni

Gdyby przedmioty umiały mówić, ta skrzynia miałaby do opowiedzenia nie lada historię. Wykonana w XVII wieku przez japońskiego mistrza dla szefa Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, wbrew zakazowi przewieziona do Europy trafiła w końcu w ręce potężnego kardynała Mazariniego. W muzeum znalazła się dopiero w czerwcu tego roku, wcześniej pełniąc rolę... zwyczajnego mebla!

Ziemia bogata w odkrycia

Jerozolima po raz kolejny ujawnia przed archeologami ślady przeszłości. Najnowszym znaleziskiem jest fragment inskrypcji z czasów króla Salomona – to najstarszy odkopany w tej okolicy zapis w piśmie alfabetycznym.