Polska

Chrystyna Charczuk – „Dawny Truskawiec” – recenzja i ocena

Uzdrowisko w Truskawcu to jedna z najbardziej imponujących perełek międzywojennej Rzeczypospolitej. Choć upływ czasu odcisnął na niej swoje piętno, kompleks do dziś zachwyca kuracjuszy i odsłania uroki przedwojennej architektury. Jej śladami podąża również Chrystyna Charczuk w swojej najnowszej publikacji.

Natalia Pochroń

Monika Anna Noga – „Stanisław Brzozowski w kręgu „Kultury” paryskiej” – recenzja i ocena

W jaki sposób dorobek Stanisława Brzozowskiego wpłynął na wybitnych twórców związanych z paryską „Kulturą”? Odpowiedź znajdziemy w monografii Moniki Anny Nogi.

Iwona Szymichowska

Rok 1957: Odbudowa i konsolidacja PZPR

W rok 1957 Polska Zjednoczona Partia Robotnicza wchodziła wzmocniona niewątpliwym sukcesem politycznym, który przyniosły jej wybory do Sejmu PRL z 20 stycznia. Komuniści przystąpili do konsolidacji partii zarówno pod względem ideowym, jak i organizacyjnym.

Adam Dziuba

„Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918–1989” – recenzja i ocena

Ta publikacja może służyć jako podręcznik szkolny. Nowatorska, kompetentnie prowadzona narracja i ciekawa warstwa ilustracyjna czynią z niej nieocenioną pomoc dla uczniów i nauczycieli. Przyszłoroczni maturzyści nie mogą przejść obok niej obojętnie.

Cezary Wołodkowicz

Andrzej Trzeciak, Andrzej Nawrocki

Jak budowano statki w Stoczni Gdańskiej?

Za początek produkcji statku uznawano rozpoczęcie cięcia blach i kątowników na kadłub – wręgi i blachy poszycia. Często miało ono uroczysty charakter, odbywało się w obecności przedstawicieli armatora, towarzystwa klasyfikacyjnego i kierownictwa stoczni.

Bałkany bliskie i egzotyczne

28 czerwca ukazało się nowe wydanie Pomocnika Historycznego POLITYKI „Dzieje Bałkanów”.

Co polski wywiad wiedział o rozbudowie niemieckiej floty w okresie międzywojennym?

Traktat wersalski zezwalał Niemcom na odbudowę sił morskich w dopuszczalnych granicach. Niemcy jednak konsekwentnie łamali postanowienia traktatowe. Co polski wywiad wiedział na ten temat?

Piotr Kołakowski

Yarek Aranowicz – „Czas pogardy” – recenzja i ocena

To trudna książka, pełno w niej cierpienia i strachu. Wojna widziana oczami dziecka jest bowiem szczególnie przerażająca.

Ewelina Piątkowska

Konferencja naukowa „Relacje polsko-żydowskie w XX wieku. Badania – kontrowersje – perspektywy” pod patronatem Histmag.org

Konferencja naukowa „Relacje polsko-żydowskie w XX wieku. Badania – kontrowersje – perspektywy”. Colloquium VI: Stereotypizacja w badaniach nad relacjami polsko-żydowskimi odbędzie się 29 czerwca 2023 r. w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach przy ul. Warszawskiej 5. Spotkanie badaczy rozpocznie się o godzinie 15:00.

Mat. pras.

Jan Matejko – namalował Polakom ich historię

Jan Matejko jest malarzem najbardziej zakorzenionym w umysłach wielu pokoleń Polaków. Obrazy Matejki od lat stanowią trwały element edukacji historycznej, kształtując wspólną świadomość i wyobrażenie o kluczowych momentach polskiej historii. Kim był i co przekazywał swoimi obrazami Jan Matejko?

Rafał Gumiński

Ciekawostki i rocznice

Największe upały w Polsce. W tym roku padł historyczny rekord!

Słupki na termometrach nieubłaganie szybują w górę, a kraj zalewa kolejna fala gorąca. Choć wielu zrzuca to na karby globalnego ocieplenia, warto przypomnieć, że w historii Polski padały już wyższe temperatury – i dla wielu zwiastowały prawdziwą katastrofę.

Natalia Pochroń

Bartłomiej Noszczak – „Orient zesłańców. Bliski Wschód w oczach Polaków ewakuowanych ze Związku Sowieckiego (1942–1945)” – recenzja i ocena

„Orient zesłańców” jest to pasjonująca opowieść o losach o polskich emigrantów, którzy w czasie wojennej zawieruchy trafili na Bliski Wschód. Bartłomiej Noszczak oddaje im głos i narrację recenzowanej książki opiera na ich obserwacjach.

Marek Chrzanowski

Wywiady

Skąd wziął się Putin i co się stanie kiedy odejdzie? Zapytaliśmy eksperta

Dzisiejsza sytuacja w Rosji to efekt ponad stu lat działań służb specjalnych, od WCzK do FSB. Właśnie ze służb wywodzi się Władimir Putin. Dlaczego to on jest u władzy, co się stanie, gdy przestanie rządzić i kiedy Rosja może się zmienić? Zapytaliśmy o to historyka Jurija Felsztińskiego, autora książki „Od Dzierżyńskiego do Putina. Służby specjalne Rosji w walce o dominację nad światem 1917-2036”.

Mateusz Balcerkiewicz

Adam Dziuba – „Nowa linia na czasy po odwilży (1957-1961)” – recenzja i ocena

Wartością recenzowanej pracy jest jej syntetyczny charakter. Czy warto sięgnąć po najnowszą książkę Adama Dziuby?

Marek Chrzanowski

Newsy

Warszawa: Warsztat rzemieślniczy z dawnego getta będzie przeniesiony do muzeum

W trakcie badań archeologicznych przy ulicy Anielewicza (dawnej ulicy Gęsiej) odkryto warsztat rzemieślniczy produkcji sztućców i niewielkich przedmiotów metalowych. W całości zostanie przeniesiony do muzeum - poinformował MKWZ prof. Jakub Lewicki.

Nauka w Polsce

Muzeum Narodowe w Krakowie zaprasza na wystawę „Matejko. Malarz i historia”

23 czerwca 2023 w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie otwarta została wystawa „Matejko. Malarz i historia”. To niezwykła okazja, aby w jednym miejscu zobaczyć wybitne dzieła mistrza polskiego malarstwa, takie jak „Kazanie Skargi”, „Rejtan” czy „Polonia”.

Rudolf Weigl — Polak, który uratował świat przed tyfusem Podcast

Rewolucyjne odkrycie Rudolfa Weigla przyniosło mu światową sławę, wiele honorowych odznaczeń oraz nominacje do Nagrody Nobla. Co jednak najważniejsze, zrewolucjonizowało świat nauki oraz pozwoliło ocalić tysiące ludzi przed śmiertelną chorobą. Posłuchajcie o historii tego niezwykłego Polaka.

Wojciech Olej

Wywiady

Adam Dziuba: po śmierci Stalina sytuacja na Śląsku zaczęła się poprawiać

Śmierć Stalina zapoczątkowała okres rozliczeń i łagodzenia przepełnionej masowym terrorem polityki partii komunistycznej. Na falach odwilży politycznej powstała "nowa linia", formułująca atrakcyjne hasła i obietnice. W jaki sposób przełożyła się ona na standard życia w województwie katowickim? O tym opowiada dr hab. Adam Dziuba, autor książki „»Nowa linia« na czasy po odwilży (1957–1961)”.

Natalia Pochroń

„Kiedy wybije ostatnia godzina”, czyli staropolskie przesądy związane z chwilą śmierci

Zmarłemu kładziono monety na oczach, a w domu zasłaniano wszystkie lustra i zatrzymywano zegary. Trup stanowił pewne tabu, więc należało odnosić się do niego w sposób zrytualizowany. Jakie praktyki stosowano, aby obłaskawić duszę zmarłego? Czy którąś z nich znasz?

Natalia Stawarz

Mat. pras. , Natalia Stawarz

Niezwykłe eksponaty Muzeum Czartoryskich w Krakowie Galeria

Widzieliście kiedyś kawałek suchara należący do samego Napoleona? Albo odlew dłoni Fryderyka Chopina? Między innymi takie historyczne osobliwości możecie zobaczyć na otwartej 13 czerwca ekspozycji w Klasztorku Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Jest to ostatnia, wcześniej niedostępna zwiedzającym część kompleksu.

Wystawa „Człowiek z buntu. Awers i rewers rzeczywistości PRL” pod patronatem Histmag.org

W Radomiu będzie można zobaczyć wystawę o najważniejszych zrywach społecznych doby PRL. Wystawę zaplanowano 22 czerwca o godz. 17.00.

Mat. pras.

Ziemianin, który stał się rolnikiem. Witold Pilecki, jakiego nie znacie

Instytut Pileckiego zaprasza na spotkanie online, które odbędzie się 21 czerwca 2023 r. o godz. 18.00. Będzie dostępne na platformie Zoom i Facebooku Instytutu Pileckiego.

Praca zbiorowa – „Pomniki oporu. Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim 1943-1956”

Katalog wystawy „Pomniki oporu. Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim 1943-1956” przedstawia zbiór afiszy, fotografii, plakatów, rysunków i obrazów polskich oraz żydowskich twórców, którzy upamiętniali w ten sposób powstanie w getcie warszawskim.

Michał Kuchciak – „Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa jako zaporowy związek taktyczny w 1939 roku” – recenzja i ocena

Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa była jedną z najnowocześniejszych i najbardziej zaawansowanych technicznie w Wojsku Polskim przed II wojną światową.

Krzysztof Rozwadowski

Ciekawostki i rocznice

Trabant - dawny król szos i obiekt marzeń wielu Polaków GALERIA

Trabant to legenda motoryzacji z NRD. Choć dziś trudno w to uwierzyć, przez lata był wyznacznikiem luksusu. Dobrem, o którym wielu mogło jedynie pomarzyć. Jego twórcą był Werner Lang. Absolwent Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie zaczął pracę nad stworzeniem prototypu nowego pojazdu w 1954 roku, a już trzy lata później zaprezentowano model, który szybko stał się jednym z popularniejszych samochodów.

Bitwa pod Newlem, czyli „tatarskie przewagi” pułku przedniego

W sierpniu 1562 roku nawet dziesięciokrotnie liczniejsze siły rosyjskie zaatakowały obóz polsko-litewski pod Newlem zasypując go strzałami na wzór tatarski. Przy minimalnych stratach własnych udało się odeprzeć przeciwnika i zadać mu poważne straty.

Marek Plewczyński

Tomasz Turejko – „Zbrodnia wołyńska w świetle prawa międzynarodowego” – recenzja i ocena

Prawda o zbrodni wołyńskiej jest i będzie jednym z fundamentów stosunków polsko-ukraińskich w przyszłości. Należy rozważać ją zarówno z perspektywy historycznej, ale również prawnej.

Robert Kruszewski

Sławomir Leśniewski – „Powstanie 1830-1831. Utracone zwycięstwo?” – recenzja i ocena

Powstanie listopadowe nazywane jest również wojną polsko-rosyjską. Czy rozpoczęty w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku zryw niepodległościowy miał realną szansę na zwycięstwo?

Piotr Bejrowski

Andrzej Chwalba – „Wisła. Biografia rzeki” – recenzja i ocena

Sporządzenie biografii rzeki to przedsięwzięcie cokolwiek śmiałe. I trzeba powiedzieć, że Wisła nie mogła trafić na lepszego biografa.

Ewelina Piątkowska

„Kopernik nieznany”. Pomocnik Historyczny POLITYKI – recenzja i ocena

W bieżącym Roku Kopernikańskim świętujemy 550. rocznicę narodzin Mikołaja Kopernika. Z tej okazji na rynku wydawniczym ukazało się kilka pozycji poświęconych życiu tego wybitnego człowieka, czasem stawiających śmiałe tezy i zdobywających rozgłos. Czy w kolejnym ze znanych i cenionych Pomocników Historycznych „Polityki” również zetkniemy się z podobnymi kontrowersjami?

Michał Gadziński

Kazimiera Bujwidowa: sól w oku konserwatywnego Krakowa

Kazimiera Bujwidowa była jedną z najważniejszych reprezentantek pierwszej fali feminizmu w Polsce. Wystąpiła z przemową i zarazem wnioskiem o dopuszczenie kobiet do studiów wyższych, domagała się zmiany pozycji kobiet w społeczeństwie i sprzeciwiała ograniczaniu ich roli w rodzinie.

Patrycja Walter

Więcej Osmańczyka, mniej Grottgera, czyli agitacja pozytywna

Redagowanie tygodnika, choć oddalonego od Warszawy, więc mniej zagrożonego wtrącaniem się przez rządzących, tylko z pozoru przypominało sielankę. Jak wszyscy chcący funkcjonować w nowej Polsce, także „Przekrój” musiał składać daniny na rzecz umacniającej się z miesiąca na miesiąc komunistycznej władzy.

Mariusz Urbanek

Muzeum Narodowe w Krakowie zaprasza na otwarcie ekspozycji w Klasztorku

Muzeum Czartoryskich w Krakowie otwarte w pełni już od 13 czerwca. Ekspozycja w Klasztorku to ostatnia część kompleksu przy ul. Pijarskiej, która była dotąd niedostępna dla zwiedzających.

Jan Kaczkowski: historia księdza, którego pokochały tłumy Podcast

„To nie jest żadna moja zasługa, tylko mój psi księżowski obowiązek” mówił ksiądz Jan Kaczkowski, który mimo niepełnosprawności i ciężkiej choroby, bardzo aktywnie realizował swoją posługę. Posłuchaj historii człowieka, który inspirował zarówno wierzących, jak i ateistów!

Wojciech Olej

Jazda zaporoska: nie taka znów dobra kawaleria

Kozacy nigdy nie byli dobrymi kawalerzystami. Przekonanie o tym, że słynęli jako jazda, jest błędne, gdyż konne formacje pełniły funkcję służebną wobec piechoty i artylerii. Choć często pojawiały się na polach bitew, a ich początki sięgają I połowy XVI w., rzadko kiedy odnosiły zwycięstwa.

Jacek Komuda

Bitwa pod Ostrołęką. Początek kryzysu

Starcie pod Ostrołęką było momentem zwrotnym powstania listopadowego. Lekkomyślność gen. Skrzyneckiego pogrzebała polskie szanse na zwycięstwo i doprowadziła do tragedii...

Sławomir Leśniewski

Newsy

„Niepewność” w reż. Waldemara Szarka to film o Adamie Mickiewiczu

Powstaje film o jednym z najsłynniejszych polskich poetów – Adamie Mickiewiczu i jego młodzieńczej miłości do Maryli Wereszczakówny. Premierę zaplanowano na 2024 rok.

Mat. pras. , Redakcja

Śmierć Stanisława Pyjasa

To nie był wypadek, a zaplanowana zbrodnia. Cezary Łazarewicz, autor głośnej książki „Żeby nie było śladów” prowadzi dziennikarskie śledztwo w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa. Co wydarzyło się 7 maja 1977 roku?

Cezary Łazarewicz

Sylwia Chutnik, Monika Sznajderman (red.) – „Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego” – recenzja i ocena

Pnina po latach tłumaczyła: „Nie mieliśmy nic do stracenia, a ja szukałam zemsty. […] Niemcy nie wierzyli, że Żydzi, żydowskie kobiety, staną do walki. Byliśmy tacy dumni!”.

Justyna Kozłowska

Tomasz Balbus – „Podpułkownik Ludwik Marszałek „Zbroja” – recenzja i ocena

Brutalne przesłuchiwania wyniszczyły go fizycznie, doprowadziły na skraj obłędu i do utraty mowy.

Wojciech Sobański

Newsy

70 lat temu zbudowano polski samochód Pionier

70 lat temu powstał prototyp samochodu Pionier. Po wojnie była to jedna z pierwszych prób stworzenia auta rodzimej konstrukcji.

Nauka w Polsce

Jaćwieski Festyn Archeologiczny 2023: Data, program, atrakcje

19. Jaćwieski Festyn Archeologiczny zaplanowano w dniach 1 i 2 lipca w Suwałkach. Impreza odbędzie się pod hasłem „Nowe technologie, nowe odkrycia!”. Sprawdźcie, co zaplanowano z tej okazji!

Czerwcowe wydanie miesięcznika „Odkrywca” (06/2023)

Autorzy „Odkrywcy” w tym numerze najpewniej pobili rekord w liczbie historii skarbowo-poszukiwawczych. Aż do 45 strony mamy skarby, skarby i jeszcze raz skarby.

Adam Mickiewicz (1798–1855)

Adam Mickiewicz (1798–1855) – poeta, nauczyciel, wykładowca, tłumacz, działacz niepodległościowy, uznawany powszechnie za jednego z najwybitniejszych polskich twórców romantyzmu.

Anna Jagiellonka: ostatnia z rodu Jagiellonów

Anna Jagiellonka – czwarta z pięciu córek Zygmunta Starego i królowej Bony, przez pół wieku znajdowała się na uboczu historii, by następnie odegrać pewną rolę podczas trzech kolejnych bezkrólewi. Czy faktycznie była „nijaka” i „przeciętna”, czy też miała wpływ na kształtowanie elekcyjnej Polski?

Piotr Bejrowski

Wisła, rzeka Piastów

Pierwsze wzmianki o Wiśle pochodzą jeszcze z 7–5 roku przed naszą erą. W IX i X wieku na terenach w dorzeczu górnej Wisły uformował się organizm państwowy zwany państwem Wiślan. Rzeka Wisła była świadkiem kształtowania się polskiej państwowości i towarzyszy nam od wieków.

Andrzej Chwalba

Noc Muzeów 2024 – Olsztyn: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Olsztyn także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze instytucje kultury!

Zobaczyłem zwłoki ojca zamordowanego przez żandarmów Fragmenty książek Wydawnictwa IPN

„Podobno żandarmi przed rewizją pytali mojego ojca, czy przechowuje Żydów, lecz ojciec nie przyznał się. Miał [on] przestrzeloną głowę i ręce, [a] wybite oko znajdowało się poza oczodołem”.

Mateusz Balcerkiewicz

Noc Muzeów 2024 – Radom: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Radom także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Zobaczcie, co przygotowały tutejsze instytucje!

Noc Muzeów 2024 – Rzeszów: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Rzeszów także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze instytucje kultury!

Noc Muzeów 2024 – Szczecin: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Szczecin także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze instytucje kultury!

Noc Muzeów 2024 – Świętochłowice: program

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Świętochłowice także szykują się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze muzeum!

Noc Muzeów 2024 – Toruń: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Toruń także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze instytucje kultury!

Noc Muzeów 2024 – Tychy: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Tychy także szykują się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Sprawdź, co przygotowały tutejsze instytucje kultury!

Noc Muzeów 2024 – Zabrze: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Zabrze także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Zobaczcie, co przygotowały tutejsze instytucje!

Noc Muzeów 2024 – Rybnik: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Rybnik także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Zobaczcie, co przygotowały tutejsze instytucje!

Noc Muzeów 2024 – Elbląg: program, lista muzeów

Zbliża się Noc Muzeów 2024! Elbląg także szykuje się do tej imprezy. W tym miejscu znajdziesz program, listę muzeów i najważniejsze informacje dotyczące tego wydarzenia. Zobaczcie, co przygotowały tutejsze instytucje!

Magdalena Mikrut-Majeranek

Ciekawostki i rocznice

Rekonstrukcja bitwy o Sosnowiec z okresu powstania styczniowego ZDJĘCIA

Bitwa o Sosnowiec została stoczona w nocy z 6 na 7 lutego 1863 r. między polskimi oddziałami powstańców płk. Apolinarego Kurowskiego i rosyjskim posterunkiem na dworcu sosnowieckim. Powstańcy zdobyli wówczas stację kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i opanowali cały tzw. trójkąt graniczny, a następnie zorganizowali na wyzwolonym obszarze polską administrację. W 160. rocznicę wybuchu powstania styczniowego w Sosnowcu przypomniano te wydarzenia.

Erotyczne upodobania Hitlera Video

Na temat życia seksualnego przywódcy III Rzeszy krąży wiele opowieści. Zajrzyjcie na kanał YouTube „Okupowana Polska” i dowiedzcie się, które z nich są prawdziwe.