Historia polityczna

Rejnold Heidenstein – „Dzieje Polski od śmierci Zygmunta Augusta do roku 1594” – recenzja i ocena

„Dzieje Polski” Heidensteina to nieszablonowa lekcja historii, dawnej polszczyzny i... doskonały pomysł na prezent świąteczny dla każdego bibliofila.

Marek Chrzanowski

Okrągły Stół w PRL, Okrągły Stół w NRD

W polityce przedmioty odgrywają czasem większą rolę niż słowa. W roku 1989 uwagę Europy przyciągnął charakterystyczny okrągły mebel.

Łukasz Jasiński

Maryna Mniszchówna – caryca czasu dymitriad

Maryna Mniszchówna była pierwszą Polką koronowaną na carową Rusi. Jednak współrządy Maryny i Dymitra Samozwańca I trwały zaledwie kilkanaście dni. Jej trzyletni syn został publicznie powieszony, a ona sama zmarła rok później w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach.

Joanna Puchalska

Sebastian Pawlina – „Wojna w Kanałach. Podziemna walka Warszawy” – recenzja i ocena

Kolejna książka o powstaniu warszawskim? Bynajmniej. Praca Sebastiana Pawliny rożni się diametralnie od dziesiątek innych stojących obok niej na księgarskich półkach. Jest ona czymś pomiędzy suchą monografią walki w kanałach a kronikarsko-wspomnieniowym zapisem wydarzeń, znanym z kanonicznych książek Stanisława Podlewskiego czy Bronisława Trońskiego.

Tomasz Piotr Michalik

Opinie

Obowiązkowy dress code dla polityków? - felieton

Znane powiedzenie mówi „jak cię widzą, tak cię piszą”. W dobie multimediów, gdzie oprócz tego, co ma się do powiedzenia, liczy się również schludny wygląd, nasi parlamentarzyści nadal zapominają, że garnitur i krawat powinien być obowiązkowym ubiorem w miejscu, do którego zostali wybrani.

Maciej Gach

Judyta Ostapiak-Jagodzińska

Agaton Giller – „Podróż więźnia etapami do Syberyi w roku 1854” – recenzja i ocena

Historia bohaterstwa i męstwa narodu polskiego, patriotyzmu, a przede wszystkim rewelacyjne studium antropologiczno-kulturowe z II połowy XIX wieku: Relacje międzyludzkie, zwyczaje i postawy napotkanych narodów zamieszkujących bezkresne tereny ówczesnej Rosji. Wszystko to znajduje się w opublikowanych pamiętnikach Agatona Gillera wydanych z zachowaniem zasad oryginalnej pisowni.

Pierwsza odsiecz wiedeńska: bitwa pod Humiennem 23–24 listopada 1619

Bitwa pod Humiennem między pułkiem lisowczyków a wojskiem Jerzego Rakoczego przyczyniła się do ocalenia Wiednia, chociaż ówcześni nie od razu zdali sobie z tego sprawę. Z pozoru mało znacząca bitwa miała wpływ na losy miasta leżącego 500 km na północny-wschód od miejsca jej stoczenia.

Maciej Adam Pieńkowski

Rzymski podbój Italii Video

Starożytny Rzym przeszedł długą drogę – od zwyczajnej, pojedynczej osady do wielkiego Imperium, które odcisnęło trwałe piętno na kulturze Europy (i nie tylko). Jednym z kluczowych momentów dla rozwoju państwa rzymskiego był podbój Italii – proces ten, przy użyciu mapy i spisu ważnych wydarzeń, przedstawia materiał zamieszczony na kanale "Historical Endeavours":https://www.youtube.com/channel/UCFTXj1lsypW1E7ZzwXececQ. Zobaczcie sami!

Zabójstwo Johna F. Kennedy’ego

22 listopada 1963 roku w Dallas w zamachu zabito trzydziestego piątego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Johna F. Kennedy’ego.

Miłosz Sowa

Brian Catlos – „Królestwa wiary” – recenzja i ocena

Hiszpania pod rządami muzułmanów – raj czy piekło na ziemi? Według Briana Catlosa odpowiedź na to pytanie wcale nie jest oczywista.

Rafał Narwojsz

Radosław Golec – „Lordowie Hitlera” – recenzja i ocena

Książkę Radosława Golca „Lordowie Hitlera” zapragnąłem przeczytać kiedy tylko się o niej dowiedziałem. Targały mną jednak sprzeczne uczucia – z jednej strony ekscytacja faktem że ktoś podjął temat, z drugiej zaś obawa by publikacja nie okazała się zbiorem ciekawostek i tanich sensacji.

Michał Gadziński

Republika Wenecka na mapie, rok po roku Video

Wenecja to swoista rekordzistka wśród republik – państwo to istniało od końca VII wieku do końca wieku XVIII. Jak w tym czasie zmieniały się granice Republiki Weneckiej? Przy użyciu mapy przedstawia to zagadnienie ciekawa animacja zamieszczona na kanale "Khey Pard":https://www.youtube.com/channel/UCpjFEZsP53Ci-9in9Px3_tQ. Zobaczcie sami!

Francisco Franco: „Hiszpania Zjednoczona, Wielka i Wolna!”

Francisco Franco, generał i dyktator, rządził Hiszpanią od 1939 roku aż do swej śmierci 20 listopada 1975 roku. Do władzy doszedł w efekcie krwawej wojny domowej, po której przyjął tytuł El Caudillo (Wódz). Hiszpania frankistów była krajem bez legalnej opozycji i dyskryminującym mniejszości etniczne. Jednakże, mimo wielu podobieństw do Włoch czy Niemiec, dyktatura generała odznaczyła się o wiele mniejszą liczbą ofiar.

Krzysztof Gońda

Sulejman Wspaniały – sułtan osmański Video

Sulejman Wspaniały – dowódca, mecenas sztuki i prawodawca. Przede wszystkim jednak sułtan, za którego czasów Imperium Osmańskie osiągnęło szczyt potęgi. Postać Sulejmana omawia autor kanału "Tylko Historia":https://www.youtube.com/channel/UCui1FNByj0e9FLgb0cvzd2w. Polecamy!

Gustaw II Adolf – Lew z Północy (cz. I)

W propagandzie ewangelickiej uważany był za wybawcę – biblijnego Lwa Judy. Niektórzy przywoływali Nostradamusa, który wieszczył nadejście wielkiego króla z północy mającego zapanować nad Europą. 16 listopada 1632 roku w trakcie bitwy pod Lützen poległ Gustaw II Adolf, jeden z najwybitniejszych władców Szwecji.

Sebastian Adamkiewicz

Emirat Kordoby. Gdy muzułmanie rządzili Hiszpanią

Panowanie Umajjadów kordobańskich z całą pewnością zalicza się do bardziej burzliwych w dziejach obecności muzułmanów na Półwyspie Iberyjskim. Emirowie Kordoby dbali o rozwój swojego państwa, jednak musieli stawiać czoła Frankom oraz wewnętrznym rebeliom.

Brian A. Catlos

Wolna Polska z dostępem do morza

Według Ignacego Matuszewskiego jedynie wytyczenie nowych granic stanowiło gwarancję pokoju w Europie. Jakie znaczenie dla historycznych relacji polsko-niemieckich miało Morze Bałtyckie?

Ignacy Matuszewski

Obrona Lwowa w listopadzie 1918 r. „Chcą do Polski należeć...”

Obrona Lwowa w listopadzie 1918 roku była bitwą o stolicę – dla jednych polskości, dla drugich ich nowego państwa. Lwowskie Orlęta na trwałe zapisały się w polskiej historii i pamięci zbiorowej.

Bartosz Janczak

Przyczyny rzezi Gdańska z 12/13 listopada 1308 r.

Gdańsk zmagał się z poważnymi problemami na długo przed tym, jak rycerze Najświętszej Marii Panny dokonali tam brutalnego ataku. Co doprowadziło do zniszczenia miasta i rzezi dokonanej przez Zakon Krzyżacki na jego mieszkańcach?

Aleksandra Anna Drążek

Redakcyjne

Sonda Histmag.org: Którego z polskich Ojców Niepodległości cenisz sobie najbardziej?

W ostatniej sondzie zapytaliśmy, którego z polskich Ojców Niepodległości cenicie sobie najbardziej? Zobaczcie sami jak głosowali Nasi Czytelnicy! Teraz z kolei kierujemy do Was pytanie: czy uważacie, że filmy i seriale historyczne mogą być dobrym narzędziem do popularyzowania historii Polski?

Historia Polski: Władysław Jagiełło cz. 6 (Lata 1394-1398) Video

"ThrashingMadPL":https://www.youtube.com/channel/UC7XQsqlrMy5ztcWBMd_Up0g tym razem w swoim materiale przyjrzał się rządom Władysława Jagiełły w latach 1394-1398. Zobaczcie sami!

Historia Na Szybko

Statuty nieszawskie Kazimierza Jagiellończyka (1454)

Klęska pod Chojnicami była nie tylko początkiem wojny trzynastoletniej. W jej konsekwencji ogłoszone zostały statuty nieszawskie, które były wyrazem wzrostu znaczenia szlachty. Tak zbudowane zostały podwaliny pod powstanie demokracji szlacheckiej.

Robert Tomasz Tomczak

Historia Kanady na mapie, rok po roku Video

Jak zmieniały się na przestrzeni lat granice Kanady? Pokazuje to film zamieszczony na kanale "EmperoraTigerstara":https://www.youtube.com/channel/UCUXqYwTCR6R3Wr-FkLTD4AQ. Zobaczcie sami!

Historia subkontynentu indyjskiego na mapie, rok po roku Video

Na kanale "Ollie Bye":https://www.youtube.com/channel/UC6gNjP1W4FXWExT5QpYkmhQ można znaleźć interesujący materiał przedstawiający skomplikowane dzieje subkontynentu indyjskiego przy użyciu mapy. Polecamy uwadze!

Zamach w Sarajewie: strzał, który zmienił świat Video

28 czerwca 1914 roku w zamachu w Sarajewie zginął arcyksiążę Franciszek Ferdynand Habsburg i jego żona Zofia. Wydarzenie to doprowadziło do eskalacji politycznych napięć w Europie, a w konsekwencji do wybuchu I wojny światowej. Jak wyglądało preludium globalnego konfliktu? O tym w materiale na kanale "The Great War":https://www.youtube.com/channel/UCUcyEsEjhPEDf69RRVhRh4A. Serdecznie polecamy!

Wspomnienia

Listopad 1918 oczami Władysława Broniewskiego

W listopadzie 1918 roku wybuchła polska niepodległość. Co zapisywał wówczas w swym prywatnym dzienniku Władysław Broniewski, jeden z najważniejszych polskich poetów XX wieku?

Władysław Broniewski

Rozdrapywanie ran po wojnie domowej w Hiszpanii

Hiszpańska wojna domowa pozostawiła głębokie rany i wciąż wywołuje silne emocje. Do dzisiaj Hiszpanie są podzieleni w ocenie tamtych wydarzeń.

Katarzyna Kobylarczyk

Jochen Boehler, Robert Gerwarth, Jacek Młynarczyk – „Waffen SS” – recenzja i ocena

Zakon aryjski czy zbiorowisko morderców? Rycerze straconej sprawy czy konformiści? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w najnowszej książce poświęconej Waffen SS.

Michał Staniszewski

Powstanie i rozwój Babilonu Video

Jak wyglądało powstanie i rozwój Babilonu, zwłaszcza za czasów słynnego władcy Hammurabiego? Twórcy z kanału "Kings and Generals":https://www.youtube.com/channel/UCMmaBzfCCwZ2KqaBJjkj0fw przedstawiają to zagadnienie w swoim materiale. Polecamy!

Julia Boyd – „Wakacje w Trzeciej Rzeszy. Narodziny faszyzmu oczami zwykłych ludzi” – recenzja i ocena

Czy 80 lat po wybuchu II wojny światowej można jeszcze napisać coś odkrywczego o reżimie, który do niej doprowadził? Julia Boyd udowadnia, że tak!

Dorota Choińska

Zamieszki czy powstanie? 6 listopada 1923 roku w Krakowie

Niewiele osób pamięta dziś o wydarzeniach z listopada 1923 roku. Zazwyczaj spokojny i dostojny Kraków został ogarnięty ogniem walk. Przez lata komunistyczna propaganda próbowała włączyć zamieszki na tle ekonomicznym w tradycję polskich zrywów rewolucyjnych. Czy słusznie?

Paweł Rzewuski

„Miotła Stalina” – red. Łukasz Adamski i in. – recenzja i ocena

Obława augustowska przeprowadzona przez komunistyczne służby sowieckie i polskie miała na celu rozbicie polskiego podziemia niepodległościowego. W historiografii bywa nazywana „Małym Katyniem”.

Paweł Sztama

Wspomnienia

Pierwsza niepodległość – „Akt 5 listopada”

Państwa Centralne w obliczu coraz gorszej sytuacji na froncie, zdecydowały się zaskarbić sobie przychylność Polaków, obiecując im w „Akcie 5 listopada” niepodległość. Jak wyglądały reakcje na jego ogłoszenie? Prezentujemy fragmenty wspomnień świadków tego wydarzenia.

Agnieszka Dębska

Przegląd prasy sprzed 75 lat (5 grudnia 1936)

W historii Związku Radzieckiego data 5 grudnia 1936 na zawsze zapisała się jako moment uchwalenia stalinowskiej konstytucji, która stała się podstawą do przerażających represji końca lat 30. W historii Polski nie stało się nic aż tak dramatycznego, wobec czego z czystym sumieniem możemy oddać się lekturze polskich gazet z tego dnia.

Michał Przeperski

Problem reparacji wojennych

Temat reparacji wojennych, zdawałoby się, dawno zamknięty, nieoczekiwanie znów pojawił się w dyskursie politycznym. W dyskusjach na ten temat za punkt odniesienia uznaje się rozwiązania przyjęte po pierwszej wojnie światowej, uważając, że stworzyły one obowiązujący standard. Tymczasem zapisy traktatu wersalskiego były czymś wyjątkowym. Co więcej – ich skutki okazały się na tyle negatywne, że światowa opinia publiczna zdecydowanie odrzuciła możliwość ich powtórzenia po kolejnej wojnie.

Wojciech Morawski

Zamach na Indirę Gandhi – niekończąca się wendetta

Indira Gandhi zginęła w wyniku zamachu 31 października 1984 roku. Co przyczyniło się do śmierci „Żelaznej Damy Indii”? Jakie były tego konsekwencje?

Natalia Stawarz

Daria Czarnecka – „Hubertus. Polana śmierci” – recenzja i ocena książki

Nieraz zadajemy pytanie, co straszliwego wydarzyło się u nas w XX wieku, o czym jeszcze nie mamy pojęcia. I, być może, zatarcie śladów, zniszczenie dowodów i pozbycie się świadków było tak skuteczne, że już nigdy nie poznamy prawdy o niektórych zbrodniach. Jedna z tajemnic wiąże się z operacją o kryptonimie „Lawina”.

Anna Szczykutowicz

Historia Polski: Władysław Jagiełło cz. 5 (Lata 1392-1394) Video

"ThrashingMadPL":https://www.youtube.com/channel/UC7XQsqlrMy5ztcWBMd_Up0g w swoim nowym materiale kontynuuje temat rządów Władysława Jagiełly, tym razem opowiadając o latach 1392-1394. Zobaczcie sami!

Historia Na Szybko

Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” – jak WiN stawiła opór bez przemocy?

WiN była organizacją – paradoksem. Twór o charakterze cywilnym, którego kadry stanowili wojskowi. Działająca w konspiracji, a jednak dążąca do wyprowadzenia jak największej liczby ludzi z lasu do normalnego życia. Żołnierze, którzy walczyli o niepodległą Polskę nie z bronią w ręku, a na drodze polityki i wpływu społecznego.

Mateusz Balcerkiewicz

Opinie

Moskiewskie początki ONZ

Minęło już ponad 75 lat od podpisania dokumentu, bez którego nigdy nie powstałby ONZ. Doszło do tego w październiku 1943 roku w rządzonej przez Stalina Moskwie…

Paweł Rzewuski

Polsko-czeska wojna o Cieszyn

Początków polsko-czeskiej rywalizacji o Śląsk Cieszyński można dopatrywać się już w czasach króla Jana Luksemburskiego. Odżyła ona w najlepsze w przeddzień odzyskania niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918 r…

Michał Przeperski

ZSRR i Rosja na zdjęciach Jurija Abramoczkina Galeria

Jurij Abramoczkin (1936-2018) był jednym z najbardziej cenionych fotografów rosyjskich. Przez lata dokumentował życie publiczne w ZSRR, a później także w Federacji Rosyjskiej, pracując m.in. dla kilku radzieckich przywódców. Warto zobaczyć jego zdjęcia, na których świetnie potrafił uchwycić „ten moment” i ludzkie emocje.

Bitwa pod Grunwaldem – przebieg Video

Jak ukształtowała się sytuacja polityczna, która doprowadziła do bitwy pod Grunwaldem? W jaki sposób przebiegało owo starcie? Na kanale "Kings and Generals":https://www.youtube.com/channel/UCMmaBzfCCwZ2KqaBJjkj0fw można znaleźć bardzo ciekawy materiał dotyczący bitwy grunwaldzkiej. Polecamy uwadze!

Trajan: Cesarstwo Rzymskie u szczytu potęgi

Trajan wyznawał dewizę: „chcę być takim cesarzem dla obywateli, jakiego chciałbym mieć cesarza będąc obywatelem”. Podbił Dację i dotarł do Zatoki Perskiej, idąc niemalże śladem Aleksandra Wielkiego. Za jego czasów cesarstwo osiągnęło największy zasięg terytorialny.

Justyna Pruszczyk

Wojciech Roszkowski – „Roztrzaskane lustro. Upadek cywilizacji zachodniej” – recenzja i ocena

Kryzys cywilizacji zachodniej trwa od długiego czasu, a obecnie mamy do czynienia z dość wyraźnym przesileniem, które grozi końcem tej cywilizacji – pisze Wojciech Roszkowski. Czy można zgodzić się z jego opinią?

Wojciech Sobański

26 października 1956 roku kardynał Stefan Wyszyński wrócił z internowania

„Gdzie jest towarzysz Prymas?” – pytano w Październiku 1956 r. Nastąpił już przełom polityczny, do władzy doszedł popularny Władysław Gomułka, cały kraj chciał przemiany Polski Ludowej. 26 października wszyscy katolicy odetchnęli z ulgą – do Warszawy powrócił z trzyletniego internowania kardynał Stefan Wyszyński.

Tomasz Leszkowicz

Historia Holandii na mapie, rok po roku Video

W swoim materiale "Danzig HD Mapper":https://www.youtube.com/channel/UC95xFAEKtLQzpVJKI87tOog przedstawia przy użyciu mapy holenderską historię rok po roku. Zobaczcie sami!

Adam Zamoyski – „Napoleon. Człowiek i mit” – recenzja i ocena

Adama Zamoyskiego nie trzeba przedstawiać pasjonatom historii. Polsko-brytyjski autor tym razem postanowił zmierzyć się z samym Napoleonem Bonaparte. Czy wyszedł zwycięsko z tej bitwy?

Cezary Wołodkowicz

Sfałszowane wybory do amerykańskiego Senatu Lyndona B. Johnsona

Trzydziesty szósty prezydent USA Lyndon B. Johnson miał kontrowersyjną osobowość i kontrowersyjny sposób uprawiania polityki. Nieraz uciekał się do przeróżnych form szantażu, manipulacji i zwykłych oszustw. Jego elekcja na senatora Teksasu w 1948 roku odbyła się w iście mafijnym stylu.

Miłosz Sowa

Historia Polski: Władysław Jagiełło cz. 4 (Lata 1390-1392) Video

"ThrashingMadPL":https://www.youtube.com/channel/UC7XQsqlrMy5ztcWBMd_Up0g tym razem przybliża w swoim filmie lata 1390-1392 za czasów panowania Władysława Jagiełły. Polecamy uwadze!

Historia Na Szybko

Andrzej Andrusiewicz – „Trzeci Rzym. Z dziejów rosyjskiego nacjonalizmu” – recenzja i ocena

Mnich Filoteusz ponad 500 lat temu sformułował koncepcję Trzeciego Rzymu. Idea ta od XVI wieku nadaje kierunek myśli politycznej i religijnej Rosji. W swojej książce omawia ją Andrzej Andrusiewicz.

Jakub Jagodziński

Piotr M. Majewski – „Kiedy wybuchnie wojna? 1938. Studium kryzysu” – recenzja i ocena

Pierwsza wojna światowa wybuchła, bo nikt się jej nie bał. Druga wojna światowa wybuchła, bo prawie wszyscy się jej bali. Tak, w największym skrócie, można by streścić wydarzenia z Europy i świata pierwszych dekad XX wieku.

Katarzyna Kucharczuk

Kaligula: cesarz o dwóch obliczach

Gajusz Kaligula zapisał się w historii jako okrutny tyran i rozpustnik. Czy w rzeczywistości naprawdę był takim potworem, jakim ukazali go kronikarze? Co było powodem tej złej sławy?

Natalia Stawarz

Opinie

Niedzielnik Adamkiewicza

W każdą niedzielę redaktor Sebastian Adamkiewicz w swoich felietonach, wcielając się w komentatora rzeczywistości społeczno-politycznej, dzieli się swoimi przemyśleniami i zachęca do podjęcia dyskusji na tematy społecznie ważne.

Redakcja

Historia Imperium Asyryjskiego na mapie Video

"Ollie Bye":https://www.youtube.com/channel/UC6gNjP1W4FXWExT5QpYkmhQ prezentuje na swoim kanale dzieje Imperium Asyryjskiego przy użyciu mapy. Jak zmieniały się granice Asyrii na przestrzeni wieków? Polecamy uwadze!

Październik 1956: jak Polacy zerwali ze stalinizmem?

Październik 1956 roku ukoronował przełomowy rok w historii PRL. Choć to w Czerwcu w Poznaniu doszło do krwawo stłumionych robotniczych protestów, przełom nastąpił dopiero jesienią. Polskie społeczeństwo aktywnie włączyło się w narodowy ruch buntu, zrodzony z postalinowskiej odwilży.

Tomasz Leszkowicz

Moskwa i koncepcja Trzeciego Rzymu

Trzy Rzymy to nazwa koncepcji autorstwa mnicha Filoteusza. Głosił on, że po upadku Konstantynopola to Moskwa stanie się prawdziwym centrum świata. Czwartego Rzymu miało już nie być...

Andrzej Andrusiewicz

Wojna sześciodniowa Video

Wojna sześciodniowa była krótkotrwałym konfliktem zbrojnym, który w 1967 zaangażował z jednej strony Izrael, z drugiej zaś kilka państw arabskich. Jak przebiegały wówczas starcia? Ciekawy materiał na ten temat można znaleźć na kanale "Kings and Generals":https://www.youtube.com/channel/UCMmaBzfCCwZ2KqaBJjkj0fw. Polecamy!

Żony esesmanów

Towarzyszki życia oficerów SS podlegały ścisłej selekcji. Stanowiły rodzaj armii pomocniczej dla swoich mężów i doskonale wiedziały, czym się oni zajmują. Niektóre nawet przewyższały ich pod względem okrucieństwa.

Paul Roland