1945-1989

Jak wyglądała Łódź w 1945 roku?

Niemcy w popłochu pakują walizki, czerwonoarmiści panoszą się jak u siebie. A Polacy pragną wrócić do normalności…

Małgorzata Czyńska

Kalina Błażejowska – „Uparte serce. Biografia Haliny Poświatowskiej” – recenzja i ocena

Dziewięć lat po ukazaniu się pierwszego wydania „Upartego serca” do księgarń trafiło drugie, rozszerzone wydanie. Autorka ponownie zaprasza do świata poetki, sadzając czytelnika niczym widza w pierwszym rzędzie. Tak prowadzi narrację, że czujemy nie tylko emocje, które odczuwała Halina Poświatowska, ale również radość, żal i ból, które zadawała innym, czyniąc to świadomie lub nie.

Katarzyna Kucharczuk

Multimedia

WZZ Wybrzeża na fotografii Galeria

Głodówki, niezależne obchody rocznic Grudnia 1970... Prezentujemy wybór zdjęć prezentujących działalność Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.

Małgorzata Czyńska – „Pisz do mnie na Łódź!”

Po wojnie Warszawa była w gruzach, więc na kilka niezwykłych lat sercem polskiej kultury stała się Łódź. To tu tymczasową siedzibę miały wydawnictwo Czytelnik pod wodzą Jerzego Borejszy, wytwórnia filmowa "Czołówka” z Aleksandrem Fordem na czele, Ministerstwo Kultury i Sztuki, redakcje licznych gazet i pism – "Świerszczyka”, "Szpilek” czy "Głosu Ludu” – oraz kilkanaście zespołów teatralnych.

„Zabili nawet mojego najlepszego przyjaciela”

Czy śmierć młodego opozycjonisty była tragicznym wypadkiem, czy precyzyjnie zaplanowaną operacją, która miała zdławić rodzący się na Wybrzeżu opór?

Arkadiusz Kazański

„Między kompromisem a buntem. Sejm PRL VIII kadencji (1980–1985)” – oprac. Maciej Łętowski, Tomasz Sikorski, Jacek Wojnicki – recenzja i ocena

Sejm PRL bywał w historiografii traktowany jako instytucja czysto dekoracyjna. Tom „Między kompromisem a buntem” proponuje inne spojrzenie: pokazuje VIII kadencję parlamentu (1980–1985) jako przestrzeń ograniczonego, ale realnego sporu politycznego. Wybór wystąpień poselskich i sejmowych relacji odsłania moment, gdy nawet fasadowa instytucja stawała się miejscem sprzeciwu.

Michał Przeperski

Pochód pierwszomajowy, czyli propaganda PRL w pigułce

Pochód pierwszomajowy i obchody 1 maja jako całość stały się jednymi z symboli Polski Ludowej. Dla jednych to symbol zniewolenia społeczeństwa, dla innych wspomnienie związane z zabawą i świętem. Jak wyglądały pochody pierwszomajowe w PRL – sztandarowy spektakl propagandowy polskiego komunizmu?

Tomasz Leszkowicz

Jak powstały WZZ Wybrzeża?

Powstanie Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża (WZZW) w kwietniu 1978 r. stanowiło jeden z najważniejszych punktów zwrotnych w historii polskiego oporu przeciwko komunizmowi. Ich założyciele wyciągnęli lekcję z krwawej ofiary Grudnia ’70 i przekuli robotniczy gniew w zorganizowaną, jawną strukturę, która stała się później fundamentem „Solidarności”.

Marek Szymaniak

Redakcyjne

Rocznica powstania WZZ Wybrzeża – dodatek historyczny IPN

Utworzenie Wolnych Związków Zawodowych w kwietniu 1978 roku było jednym z kluczowych momentów w dziejach oporu przeciwko komunistycznemu zniewoleniu. To właśnie w WZZ wykuła się charyzmatyczna kadra liderów, która w Sierpniu 1980 roku potrafiła nadać strajkom niezwykły impet. Bez ich odwagi i doświadczenia organizacyjnego droga do odzyskania wolności byłaby znacznie dłuższa.

Gisela Pou – „Trzy imiona Ludki” – recenzja i ocena

Historia polskich dzieci w powojennej Hiszpanii jest nad Wisłą praktycznie nieznana. Gisela Pou odkrywa te zapomniane losy i opowiada o nich językiem powieści. Czy warto sięgnąć po „Trzy imiona Ludki”?

Adam Wiśniewski

Patrycja Chimkowska-Bobryk

Jak polski zakonnik stał się ulubieńcem Japończyków? Historia Brata Zenona

Sierpień 1945. Okolice Nagasaki. Żwawy mężczyzna z długą brodą, w habicie zgromadzenia Franciszkanów, wędruje przez zniszczone wybuchem bomby atomowej ulice, szukając tych, którzy przetrwali, i desperacko potrzebują pomocy.

Teresa Czerniewicz-Umer – „Żabińscy. Cóż to była za rodzina!”

Centralną postacią książki jest Jan Żabiński – zoolog, pierwszy dyrektor warszawskiego ogrodu zoologicznego, żołnierz wojny polsko-bolszewickiej, uczestnik Powstania Warszawskiego i jeniec niemieckich oflagów. W czasie okupacji wraz z żoną Antoniną, pisarką, ukrywał Żydów na terenie zoo. Po wojnie odbudowywał ogród, był promotorem restytucji żubra w Puszczy Białowieskiej oraz zasłynął jako autor książek i popularnych audycji radiowych.

Był pierwszym człowiekiem w kosmosie. Jego śmierć do dziś budzi wątpliwości

Jurij Gagarin zapisał się w historii jako pierwszy człowiek w kosmosie. Jego największy sukces najpierw doprowadził go do zakazu latania. Kiedy udało mu się wywalczyć prawo powrotu za stery, odbył lot w atmosferze chaosu i łamania procedur.

Jan Wróbel

Magdalena Żelazowska – „Polki w Ameryce” – recenzja i ocena

Historia Polski opowiedziana przez biografie kobiet, które odważyły się przekroczyć ocean. Przed nami eseistyczna opowieść o emigracji, ambicji i przemianie – książka, która w świeży sposób popularyzuje nasze dzieje przez pryzmat losów niezwykłych bohaterek.

Michał Przeperski

Sławomir Koper – „PRL Artyści niesforni” – recenzja i ocena

Co artyści robili na Basenie Legii? Czym było Biuro Poezji i kto korespondował z samym Andym Warholem? Jak wyglądał wrocławski karnawał godny Rio de Janeiro i kogo zamknięto w areszcie za rozdawanie kobietom podpasek? Po tym barwnym i absurdalnym świecie zgrabnie oprowadza nas Sławomir Koper w swojej najnowszej książce.

Jak amerykańscy turyści pokochali bombę atomową? Zdjęcia

Modelki pozujące na tle grzyba atomowego, dziennikarze i fotografowie prowadzący dla mediów relacje z detonacji oraz turyści, którzy przyjeżdżali do Las Vegas, by zobaczyć, jaką siłą dysponuje atom. Witajcie w USA w latach 50. XX wieku.

Jakub Jagodziński

Łukasz Dynowski – „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach” – recenzja i ocena

Debata o atomie trwa. Zanim jednak zajmiemy ostateczne stanowisko, warto przeczytać „Atomowych” Łukasza Dynowskiego. To wstrząsający zapis historii amerykańskiego programu jądrowego, widziany z perspektywy ludzi, którzy wbrew własnej woli stali się ofiarami testów nuklearnych. Lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć realną cenę posiadania broni masowego rażenia.

Maciej Gach

Marek Łuszczyna – „Bękarty Polski” – recenzja i ocena

Dla wielu wojna nie skończyła się w maju 1945 r. Marek Łuszczyna rekonstruuje proces tworzenia powojennego aparatu bezpieczeństwa, ukazuje udział ocalałych z Holokaustu w nowych strukturach władzy oraz analizuje mechanizmy przemocy i motywacje odwetu wobec Niemców. Dokumentuje rabunki, samosądy i konflikty narodowościowe na tzw. Ziemiach Odzyskanych, zarazem stawiając pytanie, w jakim stopniu doświadczenie wojny ukształtowało fundamenty odbudowującego się państwa polskiego i jego aparat represji?

Piotr Bejrowski

„Na prawo most, na lewo most”, czyli socrealizm

Za początek socrealizmu nad Wisłą uważane jest wystąpienie Bolesława Bieruta na Konferencji Warszawskiej PZPR-u w lipcu 1949 roku. W rzeczywistości doktryna obowiązywała już wcześniej, co stało się widoczne szczególnie w dziedzinie architektury. Wkrótce objęła literaturę i film…

Sławomir Koper

Autopromocja

Premiera audiobooka: Paweł Sztama – „Inteligenci w bezpiece: Brystygier, Humer, Różański”

Czy na czele zbrodniczej instytucji mogą stanąć dobrze wykształceni inteligenci? Paweł Sztama pokazuje drogę wysokich funkcjonariuszy UB od przedwojennych uniwersytetów do powojennych pokojów przesłuchań.

Paweł Sztama

Beletrystyka

Azyl dla porwanych dzieci…

W 1946 roku grupa polskich dzieci, porwanych wcześniej przez Niemców w celu germanizacji, znalazła się w Hiszpanii. Tam znalazły swój azyl i zyskały szansę na odzyskanie tożsamości…

Gisela Pou

Hiroszima i Nagasaki: początek nowej ery?

Gdy Harry S. Truman odebrał depeszę o zrzuceniu ładunku na Hiroszimę, powiedział z zadowoleniem: „To największa rzecz w historii”.

Łukasz Dynowski

Tony Halik i jego droga do sławy

Tony Halik był jednym z najbardziej znanych polskich podróżników. Zanim jednak stał się gwiazdą telewizji i autorem bestsellerów, wraz ze swoją francuską żoną wyruszył w podróż przez obie Ameryki. Dlaczego Halikowie w pewnym momencie zostali praktycznie bez pieniędzy?

Mateusz Będkowski

Sławomir Koper – „PRL Artyści niesforni”

Artyści niesforni. Bez definicji. Wolni tak bardzo, że dawali wolność innym. Choć władza ludowa pragnęła kontrolować także środowiska twórcze, niektórzy ówcześni artyści i celebryci wymykali się systemowym ograniczeniom.

Łukasz Dynowski – „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach”

Ta reporterska opowieść to lektura dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, czym naprawdę jest broń atomowa. Nie z podręczników, ale z ust weteranów, którzy – dosłownie – poczuli jej moc na własnej skórze. Gdy Rosja grozi bronią nuklearną, a eksperci ostrzegają, że ryzyko użycia bomby atomowej jest największe od lat, te głosy nabierają niepokojącej aktualności.

Miś Uszatek świętuje swoje urodziny!

„Mówią o mnie Miś Uszatek, bo klapnięte uszko mam (…)” – te słowa do dziś wywołują uśmiech na twarzach milionów Polaków. Przypominamy historię bohatera, który gromadził całe rodziny przed telewizorami i skradł serca dzieci nie tylko w Polsce, lecz także w Skandynawii i Japonii.

Gisela Pou – „Trzy imiona Ludki”

Trzy imiona Ludki, oparte na relacjach świadków i dokumentach, to wciągająca opowieść o ocalałych zmuszonych do życia w czasach tyranii. O szukaniu swojego miejsca w świecie i uczeniu się, jak walczyć o własne pragnienia.

Katarzyna Rzehak – „Wanda Telakowska. Piękno dla wszystkich, czyli jak powstało polskie wzornictwo powojenne” – recenzja i ocena

Czy biografią jednej kobiety można w prosty, a zarazem fascynujący sposób wprowadzić nawet kompletnego laika w zawiły i często hermetyczny świat polskiego designu? Zanim sięgnęłam po tę pozycję, miałam pewne wątpliwości. Jednak po odłożeniu na półkę książki Katarzyny Rzehak stwierdzam z pełnym przekonaniem: można. Co więcej, można to zrobić wdzięcznie, z polotem i lekkością, udowadniając, że za każdym zaprojektowanym przedmiotem kryje się człowiek.

Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz – „Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia” – recenzja i ocena

Czy można opowiedzieć biografię osoby obciążonej historycznym piętnem tak, by nie popaść ani w potępienie, ani w usprawiedliwienie? W losach Heleny Wolińskiej i Włodzimierza Brusa, splatają się historia XX wieku i dramaty jednostki. To książka, która zmusza do myślenia – i nie pozwala na wygodne odpowiedzi.

Krzysztof Lasota

Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz

Aresztowanie Generała „Nila”

Aresztowanie gen. Fieldorfa podpisane przez Helenę Wolińską było sankcją „operatywną”. W prokuratorskim żargonie oznaczało to, że postanowienie wydano bez okazania jakichkolwiek materiałów śledztwa…

Ernest Wilimowski: zdrajca czy legenda polskiej piłki nożnej?

27 sierpnia 1939 roku, w ostatnim meczu rozegranym przed wybuchem II wojny światowej, Polacy pokonali Węgrów, wicemistrzów świata, 4:2. Trzy bramki strzelił Ernest Wilimowski, jeden z najlepszych piłkarzy lat 30. XX wieku. Kim był sportowiec urodzony jako Ernst Otto Pradella?

Piotr Bejrowski

Przepowiednia z Tęgoborzy: wizja Wielkiej Polski czy mistyfikacja?

Przepowiednia z Tęgoborzy od lat rozbudza wyobraźnię fanów ezoteryki. Czy nadal jest aktualna, a Polskę czeka potęga na miarę Wielkiego Księstwa Litewskiego?

Natalia Stawarz

Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz – „Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia”

Prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła.

Marek Łuszczyna – „Bękarty Polski”

Młodzi Żydzi, którzy przeżyli piekło obozów, ruszyli tropem swoich oprawców. Nie czekali na procesy i wyroki sądów – wierzyli, że sprawiedliwość musi być natychmiastowa. I najlepiej, jeśli wymierzą ją sami. Ścigali esesmanów, kolaborantów i wojennych zbrodniarzy, traktując Urząd Bezpieczeństwa jako schronienie i magazyn z bronią.

Grzegorz Wielgus – „Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL” – recenzja i ocena

Co może łączyć cichą, wigilijną noc z brutalną zbrodnią, która na dekady podzieliła lokalną społeczność? Grzegorz Wielgus w „Połanieckiej” zaprasza nas do świata zbudowanego na przerażającym kontraście.

Adam Wiśniewski

Przeszli na drugą stronę. Przebieg rewolucji irańskiej mógł wyglądać inaczej

Dlaczego Mohammada Rezę Pahlawiego zdradziła, wydawałoby się, najbliższa mu część sił zbrojnych? Poznaj kulisy działań personelu sił powietrznych w czasie rewolucji i historię ich spotkania z Chomejnim.

Wiktor Bednarczyk

Poczta Podziemna, czyli jak Polacy grali władzy na nosie?

Poza oficjalnym obiegiem powstały dziesiątki tysięcy projektów, które przełożyły się na ponad 50 milionów egzemplarzy. Choć znaczki opozycji antykomunistycznej nie stanowiły opłaty pocztowej, cieszyły się ogromną popularnością. Były bowiem cegiełkami, których sprzedaż wspierała walkę z ówczesnym reżimem.

Jerzy Klimczak

Beletrystyka

Budzenie zmarłych

To była jedna z najgłośniejszych zbrodni w PRL. W 1977 roku rozpoczyna się śledztwo, które odsłoni przerażające fakty.

Grzegorz Wielgus

Wydarzenia

„Górny Śląsk w ogniu - Orzesze, styczeń 1945” rekonstrukcja historyczna 2026

W sobotę 31 stycznia 2026 roku w Orzeszu odbędzie się wyjątkowe wydarzenie. W programie zaplanowano m.in. wykład, zwiedzanie schronu, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, a kulminacyjnym punktem imprezy będzie widowisko historyczne.

Mikołaj Szczerbiński

Kulig, narty i bazary. Jak wyglądały ferie w PRL? Galeria

Zastanawialiście się, jak wyglądały ferie zimowe w czasach PRL, a może sami je pamiętacie? Zobaczcie naszą galerię zdjęć!

Oskar Depczyński

Startuje międzynarodowy konkurs z nagrodami!

Europejska Sieć Pamięć i Solidarność zaprasza dorosłych, ale też młodzież i dzieci, do podzielenia się opowieściami o nośnikach pamięci w konkursie „Grandparents. Grand stories. Rodzinne pamiątki”. Do wygrania atrakcyjne nagrody, w tym nagroda główna w wysokości 1000 euro. Sprawdź, jak wziąć udział.

Grzegorz Wielgus – „Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL”

Wigilia 1976 roku. W kościele rozbrzmiewają kolędy, a śnieg przykrywa polską wieś białą niewinną warstwą. Ale kilka kilometrów dalej, na ciemnej szosie, śnieg zmienia kolor na czerwony.

Jerzy Kirszak – „Generał Kazimierz Sosnkowski 1885–1969. Wola, wytrwałość i upór” – recenzja i ocena

Józef Piłsudski mówił o nim: „Szef to sumienie moich szaleństw”. Sam generał Kazimierz Sosnkowski pod koniec 1939 roku gorzko zauważał: „Mam już takie szczęście, że zawsze komuś zawadzam”. Kim był człowiek, o którym tak wiele mówiono, a którego historia wciąż pozostaje w cieniu Marszałka?

Konrad Ruzik

Alcatraz: wyspa Indian, ptaków, więźniów i protestu

Alcatraz to niewielka, skalista wyspa w Zatoce San Francisco. Była kolejno ziemią rdzennych ludów Ameryki Północnej, wojskową twierdzą oraz więzieniem, w którym osadzono m.in. Ala Capone, wreszcie miejscem ważnego protestu i walki o prawa Indian. Dziś pojawia się pytanie: czy Donald Trump rzeczywiście może ponownie otworzyć najsłynniejszy zakład karny świata, zamknięty od ponad sześćdziesięciu lat?

Piotr Bejrowski

Bary mleczne: ponad stuletnia historia tanich restauracji

Kultowe knajpy ze zdrowym jedzeniem, a może śmierdzące lokale, w których sztućce przed kradzieżą zabezpiecza się łańcuchami? Choć bary mleczne kojarzą się z czasami PRL-u, to ich historia jest dużo starsza. To polski fenomen kulturowy, którego potencjał wciąż nie został właściwie wykorzystany.

Jakub Jagodziński

„Myślimy, że trzeba przeciwstawić się dominacji Stanów Zjednoczonych”. Rok 1968 w Ameryce Łacińskiej

1968 rok zapisał się na kartach dziejów Praską Wiosną, protestami we Francji, zabójstwem Martina Luthera Kinga czy polskim Marcem. Fale niepokojów społecznych dotarły również do Ameryki Łacińskiej, doprowadzając kontynent do wrzenia...

Agata Łysakowska-Trzoss

W czasie poprzedniej inwazji w Ameryce Łacińskiej USA też pojmały prezydenta

W grudniu 1989 roku USA zaatakowały Panamę. Pojmanie prezydenta uzasadniano wówczas w ten sam sposób co dziś – przestępstwa związane z handlem narkotykami. Od poprzedniej inwazji Stanów Zjednoczonych na kraj Ameryki Łacińskiej minęło ponad 36 lat. Jak wyglądała inwazja na Panamę?

„Kultura” paryska, samizdat i lekcje wolności słowa Freedom of Speech Beyond Borders – archiwa cenzury i głosy młodego pokolenia

Co zrobić, gdy wypowiedzenie własnego zdania wiąże się z realnym ryzykiem – utraty pracy, wolności, a czasem nawet życia? Jak mówić, pisać i tworzyć w świecie, w którym każdy tekst może zostać uznany za zagrożenie dla obowiązującego porządku? Dla dysydentów Europy Środkowo-Wschodniej w czasach zimnej wojny nie były to pytania abstrakcyjne, lecz codzienne doświadczenie. Dziś, choć realia polityczne są inne, pytania o granice wolności słowa i mechanizmy cenzury powracają w nowych kontekstach.

John Wayne Gacy: kim był Klaun Morderca?

Po skazaniu sam siebie nazywał trzydziestą czwartą ofiarą, ponieważ utrzymywał, że żyły w nim dwie (a czasami i więcej) osobowości: dobry John był społecznikiem przebranym za wesołego klauna Pogo, a zły – wynaturzonym mordercą.

Jerzy Klimczak

Multimedia

Trzy komendy XVI Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego na północnym Mazowszu Fragmenty książek Wydawnictwa IPN

Posłuchaj fragmentu książki opisującej podziemie obozu narodowego na północnym Mazowszu. Poznaj niezwykle bogatą i dramatyczną historię „ostatnich leśnych”.

Jacek Purchla – „Kraków 1990. Na przełomie epok” – recenzja i ocena

Jacek Purchla w książce „Kraków 1990. Na przełomie epok” staje się kronikarzem zmian. Kronikarzem – dodajmy – w starym, dobrym stylu. Niech nas nie zwiedzie „lokalny” charakter opowieści o transformacji samorządu. Kraków staje się znakomitą ilustracją walki: zwycięstw, ale i porażek, również w perspektywie ostatniego trzydziestopięciolecia.

Marek Chrzanowski

Hilary Koprowski. Zapomniany Polak, który stworzył pierwszą skuteczną szczepionkę przeciw polio

Jego szczepionka ratowała dzieci na całym świecie, m.in. w Afryce, w Stanach Zjednoczonych i w Polsce. Hilary Koprowski był nawet nominowany do nagrody Nobla, ale za życia pozostawał w cieniu twórców późniejszych szczepionek.

Małgorzata Król

Jerzy Kubrak – „Idę do woja. Znani Polacy w armii PRL” – recenzja i ocena

Obowiązkowa służba wojskowa była jednym z najbardziej dojmujących doświadczeń męskiej części społeczeństwa PRL. Spójrzmy na nią oczami ludzi znanych – aktorów, polityków i publicystów – odsłaniając wojsko jako przestrzeń absurdu, przymusu i groteski.

Krzysztof Lasota

Thierry Wolton – „Historia komunizmu na świecie t. 3: Współsprawcy” – recenzja i ocena

Czy totalitarny system, który w swojej istocie był ekonomicznym bankrutem i maszyną do mielenia ludzi, mógłby przetrwać niemal całe stulecie, gdyby nie kroplówka podłączona przez „wolny świat”? Thierry Wolton w finałowym, monumentalnym tomie swojej trylogii, zatytułowanym „Współsprawcy” stawia diagnozę, która dla zachodniego czytelnika jest jak uderzenie w twarz…

Celina Mioduszewska – „Pela z białego miasta” – recenzja i ocena

Są takie życiorysy, które ukryte w cieniu wielkiej historii, czekają na swojego odkrywcę. Celina Mioduszewska w swojej powieści „Pela z białego miasta” podejmuje się właśnie takiego zadania – wydobywa na światło dzienne postać Placydy „Peli” Siedleckiej-Bukowskiej. To zbeletryzowana opowieść o malarce, której serce, niczym rozdarte płótno, próbowało zszyć dwa odległe światy: rodzinny Białystok i artystyczne Wilno.

Adam Wiśniewski

Sławomir Koper, Mariusz Mucha – „PRL od kuchni” – recenzja i ocena

Jak wytłumaczyć młodemu pokoleniu, dlaczego szynka krakowska w puszce była towarem na specjalne okazje, jakim rarytasem były lody „Bambino”, albo do czego właściwie służył tajemniczy saturator? Sławomir Koper i Mariusz Mucha postawili sobie za cel stworzenie książki, która młodemu czytelnikowi rozjaśni kontekst kulinariów w PRL-u.

DWA GRUDNIE: 55. rocznica Grudnia ’70 45. rocznica odsłonięcia pomnika Poległych Stoczniowców 1970 44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Dwa grudnie to najboleśniejsze wspólnotowe doświadczenia powojennej historii Polski. Zarówno w grudniu 1970 roku, jak i w grudniu 1981 roku, w imię utrzymania władzy, rządzący za pomocą siły zmusili naród do uległości, łamiąc elementarne prawa człowieka.

Spacer przerodził się w protest. Tak Polacy próbowali zakpić z ekipy Jaruzelskiego

Nie było „Teleranka”, standardowych audycji radiowych i swobodnej komunikacji. Było za to przemówienie generała Wojciecha Jaruzelskiego, obwieszczenia porozlepiane po całym kraju i ścisła cenzura wszystkich możliwych komunikatów. Wprowadzony w 1981 roku stan wojenny całkowicie zdezorganizował życie Polaków w każdej możliwej strefie – także językowej. Pojawiły się w niej określenia w zawoalowany sposób opisujące jeden z najtragiczniejszych okresów polskiej historii.

Katarzyna Łabicka

Spacer subiektywny, czyli jaki?

Każdorazowo w zadziwiający sposób kumuluje się energia: ekspozycja staje się niemal teatralną scenografią do opowieści, a wspomnienia sprawiają, że sama ożywa i nabiera nowego wyrazu. Od 11 lat, nieprzerwanie, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku zaprasza świadków historii do dzielenia się opowieściami w przestrzeni wystawy stałej. Kolejna okazja na dołączenie do takiego spaceru już 13 i 14 grudnia 2025.